text: EUROPA - Conarthaí AE
  Tá an tAontas Eorpach bunaithe ar riail an dlí. Ciallaíonn sin go bhfuil gach beart a dhéanann an AE bunaithe ar chonarthaí atá formheasta go deonach agus go daonlathach ag gach ceann de bhalltíortha an AE. Mar shampla, mura bhfuil réimse beartais luaite i gconradh, ní ceadmhach don Choimisiún dlí a mholadh sa réimse sin.
  Comhaontú ceangailteach idir bhalltíortha an AE is ea conradh. Leagtar amach ann cuspóirí, rialacha d’institiúidí an AE, an tslí a ndéanfar cinntí agus an gaol idir an AE agus a bhalltíortha.
  Leasaítear conarthaí chun an AE a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos trédhearcthaí, chun ullmhú do theacht bhalltíortha nua isteach san Aontas agus chun réimsí nua comhair – an t-airgeadra aonair, mar shampla – a thabhairt isteach. Faoi na conarthaí, féadfaidh institiúidí an AE reachtaíocht a ghlacadh, a gcuireann na balltíortha chun feidhme ina dhiaidh sin. Is féidir féachaint ar théacsanna conarthaí, reachtaíochta, cásdlí agus tograí reachtacha ina n-iomláine trí úsáid a bhaint as bunachar sonraí EUR-Lex de dhlí an AE.
  Is iad na príomhchonarthaí ná:
  Sínithe : 13 Nollaig 2007
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Nollaig 2009
  Cuspóir : an AE a dhéanamh níos daonlathaí, níos éifeachtúla agus níos cumasaí chun díriú ar fhadhbanna domhanda, ar nós athrú aeráide, le guth amháin.
  Príomhathruithe : breis cumhachta do Pharlaimint na Eorpa, athrú ar nósanna imeachta vótála sa Chomhairle, tionscnamh na saoránach , uachtarán buan ar an gComhairle Eorpach, Ardionadaí nua Gnóthaí Eachtracha, seirbhís taidhleoireachta nua AE.
  Soiléiríonn conradh Liospóin cad iad na cumhachtaí:
  a bhaineann leis an AE
  a bhaineann le balltíortha an AE
  a chomhroinntear.
  Téacs iomlán Chonradh Liospóin
  Síníodh an Conradh lena mbunaítear bunreacht don Eoraip (4 MB) (2004) – ar cosúil a aidhmeanna le Conradh Liospóin – ach níor daingníodh é riamh.
  Sínithe : 26 Feabhra 2001
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Feabhra 2003
  Cuspóir : na hinstitiúidí a leasú ionas go bhféadfadh an AE feidhmiú go héifeachtúil tar éis líon 25 bhalltír a shroicheadh.
  Príomhathruithe : modhanna chun comhdhéanamh an Choimisiúin a athrú agus chun an córas vótála sa Chomhairle a athchóiriú.
  Téacs iomlán Chonradh Nice
  Sínithe : 2 Deireadh Fómhair 1997
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Bealtaine 1999
  Cuspóir : Institiúidí an AE a leasú mar ullmhúchán do theacht balltíortha eile sa todhchaí.
  Príomhathruithe : leasú, athuimhriú agus comhdhlúthú chonarthaí an AE agus an CEE Cinnteoireacht níos trédhearcthaí (Méadú ar úsáid an ghnáthnóis imeachta reachtaigh).
  Téacs iomlán Chonradh Amstardam (3 MB) Conradh ar an Aontas Eorpach – Conradh Maastricht
  Sínithe : 7 Feabhra 1992
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Samhain 1993
  Cuspóir : ullmhú le haghaidh an Aontais Airgeadaíochta Eorpaigh agus eilimintí d'aontas polaitiúil a thabhairt isteach (saoránacht, comhbheartais ghnóthaí eachtracha agus inmheánacha).
  Príomhathruithe : bunú an Aontais Eorpaigh agus tabhairt isteach an nós imeachta comhchinnteoireachta, rud a thugann cead aighnis níos mó don Pharlaimint sa chinnteoireacht. Foirmeacha nua comhair idir rialtais an AE – mar shampla ar chosaint, ar cheartas agus ar ghnóthaí intíre.
  Téacs iomlán Chonradh Maastricht (4 MB) An Ionstraim Eorpach Aonair
  Sínithe : 17 Feabhra 1986 (Lucsamburg) / 28 Feabhra 1986 (An Háig)
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Iúil 1987
  Cuspóir : na hinstitiúidí a leasú mar ullmhúchán do bhallraíocht na Portaingéile agus na Spáinne agus dlús a chur le cinnteoireacht mar ullmhúchán don mhargadh aonair.
  Príomhathruithe : leathnú na vótála trí thromlach cáilithe sa Chomhairle (rud a dhéanann níos deacra é ar thír aonair reachtaíocht atá beartaithe a chrosadh), cruthú na nósanna imeachta um chomhar agus um aontú, rud a thugann tionchar níos mó don Pharlaimint.
  Téacs iomlán na hIonstraime Eorpaí Aonair (9 MB) Conradh Cumaisc – Conradh na Bruiséile
  Sínithe : 8 Aibreán 1965
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Iúil 1967
  Cuspóir : líomhchóiriú a dhéanamh ar na hinstitiúidí Eorpacha.
  Príomhathruithe : Coimisiún aonair agus Comhairle aonair a chruthú chun fónamh do na trí Chomhphobal Eorpacha a bhí ann ag an am (CEE, Euratom, An Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach (CEGC). Aisghairthe ag Conradh Amstardam.
  Téacs iomlán an Chonartha Chumaisc
  Conarthaí na Róimhe – conarthaí CEE agus EURATOM
  Sínithe : 25 Márta 1957
  Tháinig i bhfeidhm : 1 Eanáir 1958
  Cuspóir : Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE) agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) a bhunú
  Príomhathruithe : lánpháirtíocht na hEorpa a shíneadh ar a n-áirítear comhar ginearálta eacnamaíoch.
  Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (480 kB) Conradh lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach
  Sínithe : 18 Aibreán 1951
  Tháinig i bhfeidhm : 23 Iúil 1952
  Éagtha : 23 Iúil 2002
  Cuspóir : idirspleáchas a chruthú i ngual agus i gcruach ionas nach bhféadfadh aon tír amháin a fhórsaí armtha a shlógadh a thuilleadh i ngan fhios do thíortha eile. Mhaolaigh sin amhras agus teannais a bhí i réim tar éis an Dara Chogadh Domhanda. Chuaigh conradh an CEGC in éag sa bhliain 2002.
  Téacs iomlán an Chonartha lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach
  Nuair a tháinig tíortha nua leis an AE, leasaíodh na conarthaí bunaidh;
  1973 (An Danmhairg, Éire, an Ríocht Aontaithe)
  1981 (An Ghréig)
  1986 (An Spáinn, an Phortaingéil)
  1995 (An Ostair, an Fhionlainn, an tSualainn
  2004 (Poblacht na Seice, an Chipir, an Eastóin, an Ungáir, an Laitvia, an Liotuáin, Málta, an Pholainn, an tSlóvaic, an tSlóivéin)
  2007 (An Bhulgáir, an Rómáin
  2013 (An Chróit).
  ABC dhlí AE Fadhb a thuairisciú nó aiseolas a thabhairt faoin leathanach seo
  Nuashonrú is déanaí: 28/09/2015