Bucca, người đã giữ ghế giáo sư y khoa trưởng tại Đại học Bologna, nữ triết gia Elena Lucrezia Piscopia, người phụ nữ đầu tiên trên thế giới nhận bằng tiến sĩ triết học (1678) và Maria Agnesi (1799), một triết gia, nhà giả kim học, nhà ngôn ngữ học và nhà toán học là người phụ nữ được Giáo hoàng Benedict XIV chỉ định trở thành giáo sư toán học đầu tiên tại Italia vào năm 1750. Vào tháng 3 năm 2004, Mary Ann Glendon, giáo sư luật học tại Đại học Harvard, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa Thánh, chủ tịch Hội đồng Đạo đức Sinh học của tổng thống Mỹ được Giáo hoàng Gioan Phaolô II chỉ định làm Chủ tịch Viện Hàn Lâm Khoa Học Giáo hoàng và là người phụ nữ đầu tiên trên thế giới đảm trách chức vụ này; trước đó vào năm 1995, Giáo hoàng Gioan Phaolô II cũng đã chọn bà là người đại diện Vatican tham dự Hội nghị Quốc tế về các Quyền của Phụ nữ tại Bắc Kinh (Trung Quốc) do Liên Hợp Quốc tổ chức.


Giáo hội Công giáo kiến tạo và phong phú hóa các hệ thống ngôn ngữ căn bản của con người như tiếng Hy Lạp, Latinh và bảng chữ cái alphabet. Giáo hội cũng sáng tạo ra hệ thống chữ nổi Braille dành cho người mù. Vào năm 1784, Valentin Haüy, anh trai của Abbé Haüy, một linh mục Công giáo người Pháp, người phát minh ra tinh thể học, đã thành lập ngôi trường đầu tiên trên thế giới dành cho người mù mang tên Viện Khiếm thị Hoàng gia thanh thiếu niên tại Paris (ngày nay gọi là Viện Quốc gia người khiếm thị, INJA). Sinh viên nổi tiếng nhất của trường này, Louis Braille, vào học năm 1819, với sự hướng dẫn của Valentin Haüy đã phát triển một hệ thống chữ nổi cho người mù đọc mà ngày nay trên toàn thế giới hệ thống chữ Braille này mang tên ông. Tại Việt Nam, vào thế kỷ 17, chữ Quốc ngữ được các nhà truyền giáo Dòng Tên người Bồ Đào Nha và Ý sáng chế, linh mục Alexandre de Rhodes là người điển chế hệ chữ viết này với việc in cuốn từ điển Việt–Bồ–La tại Roma năm 1651. Nhà truyền giáo Girolamo Maiorica viết các tác phẩm


bằng chữ Nôm với lối văn xuôi gần gũi. Các sách vở Công giáo Hán Nôm tiếp tục được sử dụng phổ biến tại Việt Nam cho tới giữa thế kỷ 20.


Giáo hội Công giáo sáng tạo và thiết lập niên lịch mà con người ngày nay sử dụng hằng ngày. Lịch được sử dụng như là một phần của hệ thống duy trì thời gian hoàn hảo mà trong đó ngày tháng và thời gian của một ngày cùng nhau chỉ ra các thời điểm theo thời gian. Bộ lịch được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới ngày nay là lịch Gregory, hay còn gọi là Dương Lịch. Bộ lịch này là tiêu chuẩn quốc tế đo lường thời gian và được sử dụng ở khắp thế giới cho các mục đích khác nhau, bao gồm cả Trung Quốc và Ấn Độ, vốn là những quốc gia trước đây sử dụng lịch khác. Lịch Gregory là bộ lịch do Giáo hoàng Grêgôriô XIII ban hành vào năm 1582 lấy mốc thời gian Chúa Giêsu sinh ra làm năm số 0, còn gọi là Công nguyên, và khoảng thời gian trước năm 0 gọi là trước Công nguyên (Before Christ), sau năm 0 gọi là sau Công nguyên (Anno Domini) và chia lại các thời kỳ của lịch sử con người. Bộ lịch này chia năm thành 12 tháng với 365 ngày, cứ mỗi chu kỳ hết 3 năm thì thêm một ngày vào cuối tháng 2 tạo thành năm nhuận.


== An ninh ==
Giáo hoàng được đánh giá là người được bảo vệ nghiêm ngặt nhất trên thế giới.
Theo Reuters, sau Hiệp ước Lateran được ký vào năm 1929 với phần quy định về đảm bảo an ninh cho Vatican và người đứng đầu Tòa Thánh, thì bên cạnh hơn 100 Vệ binh Thụy Sĩ luôn túc trực, Giáo hoàng còn được bảo vệ bởi khoảng 2000 nhân viên thuộc các cơ quan an ninh và phản gián như CIA, FBI, đặc nhiệm và mật vụ Italia, cảnh sát Italia, đội hiến binh Vatican, các đặc vụ gián điệp chìm... Khi ra nước ngoài công du, thì theo luật quốc tế, Giáo hoàng được bảo vệ bằng mọi giá bởi các cơ quan an ninh chuyên nghiệp nhất của quốc gia mà ông đến.


Giáo hoàng là một yếu nhân có khả năng quy tụ công chúng đông đảo hiếm thấy trên thế giới. Các buổi lễ do Giáo hoàng cử hành dù ở Vatican hay ở nước ngoài đều lôi kéo được một số lượng khổng lồ các tín hữu, các nguyên thủ quốc gia và ngoại giao đoàn đến tham dự dẫn đến những lo ngại về an ninh cực lớn đối với các giới chức. Thông thường một buổi lễ hay nghi thức phụng vụ ngoài trời do Giáo hoàng chủ sự có đến hàng trăm ngàn người cho tới nhiều triệu người tham dự tùy vào địa điểm tổ chức có thể quy tụ được số lượng bao nhiêu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2011, có hơn 2 triệu người, đông gấp đôi dân số thành phố Rôma, và 23 nguyên thủ quốc gia, 5 gia đình hoàng gia châu Âu đến Đền thờ Thánh Phêrô ở Vatican tham dự Lễ Phong Chân phước cho Giáo hoàng Gioan Phaolô II do Giáo hoàng Biển Đức XVI cử hành. Các kỳ Đại hội Giới trẻ Thế giới được tổ chức 3 năm một lần cũng là dịp Giáo hoàng quy tụ hàng triệu người trẻ khắp năm châu về tham dự, dẫn đến các công tác an ninh càng được thắt chặt. Tại lễ bế mạc Đại hội Giới trẻ


Thế giới đầu tiên được tổ chức tại Á châu là ở Philippines vào tháng 1 năm 1995 đã có hơn 5 triệu người tham dự nghi thức do Giáo hoàng Gioan Phaolô II cử hành.


An ninh cho các chuyến công du của Giáo hoàng


Gần đây, như chuyến công du của Giáo hoàng Biển Đức XVI tới Israel vào tháng 5 năm 2009, quân đội nước này đã mở chiến dịch quân sự lớn chưa từng có trong lịch sử quốc gia mang tên"Chiếc Áo Choàng Trắng"(Operation White Cloak), huy động đến 80.000 nhân viên an ninh gồm mật vụ, đặc nhiệm, cơ động phản ứng nhanh, cảnh sát, binh sĩ thuộc quân đội và hàng chục ngàn nhân viên an ninh chìm, phản gián để bảo vệ người đứng đầu Tòa Thánh Vatican. Trong đó lên tới 60.000 sĩ quan cảnh sát, còn lại 20.000 là các nhân viên mật vụ, đặc nhiệm và quân đội. Trước đó, hai cuộc viếng thăm cấp nhà nước của hai tổng thống Mỹ là George W. Bush và Barack H. Obama vào năm 2008 đến Israel được quốc gia này bảo đảm an ninh lần lượt bằng 3.500 và 5000 nhân viên cảnh sát, nhỏ hơn khoảng 20 lần về quy mô so với an ninh dành cho Giáo hoàng Biển Đức XVI.


Trong chuyến công du vào tháng 4 năm 2008 của Giáo hoàng Biển Đức XVI tới Mỹ, để đảm bảo an toàn cho thủ lĩnh các tín đồ Công giáo, tổng thống George W. Bush lúc ấy đã huy động lực lượng an ninh lên mức cao nhất theo thang sự kiện quốc gia là 15.000 cảnh sát và mật vụ, ngang bằng với an ninh mà Lầu Năm Góc áp dụng để bảo vệ các kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc với sự tham dự của hàng trăm nguyên thủ quốc gia khắp thế giới và an ninh cho lễ nhậm chức của tổng thống Barack Obama.
Vào tháng 9 năm 2010, trong chuyến thăm chính thức Anh Quốc của Giáo hoàng, các giới chức chính phủ nước này cũng đã điều động một lực lượng an ninh hùng hậu lên đến gần 16.000 cảnh sát, mật vụ làm nhiệm vụ bảo vệ.


Thông thường, an ninh áp dụng để bảo vệ Giáo hoàng trong các chuyến đi ra khỏi Vatican hay công du nước ngoài được thắt chặt tối đa, bao gồm: Nhân viên nhiều bộ ngành được triển khai để phân tích tổng hợp các nguy cơ và ngăn chặn, đối phó với bất kỳ cuộc tấn công khủng bố nào. Một lực lượng cảnh sát khổng lồ mặc quân phục cũng như thường phục được bố trí trên khắp các đường phố. Chó nghiệp vụ được huy động để phát hiện bom. Cảnh sát phong tỏa toàn bộ giao thông và các tuyến đường, cấm mọi loại xe cộ đi lại trong những khu vực bán kính Giáo hoàng di chuyển bằng việc thiết lập"vùng đóng băng"ở các tuyến phố trung tâm. Phải có giấy phép hay vé tham dự và phải qua kiểm tra quét toàn thân trước khi được vào những nơi này. Hàng nghìn máy quay được thiết lập ở các góc đường và quảng trường. Các tay thiện xạ, bắn tỉa được bố trí trên các điểm cao. Trực thăng cảnh sát tuần tiễu trên trời trong không phận Giáo hoàng hiện diện hay đi ngang qua và thiết lập vùng cấm bay bằng các chiến đấu cơ phản lực tuần tra vùng trời,


vùng biển. Cảnh sát cũng triển khai các hệ thống vũ khí đất đối không. Tại các bến cảng, cảnh sát thợ lặn tuần tra dọc các con sông và bên dưới mặt nước, tàu thuyền được trang bị súng máy. Chuẩn bị cho các tấn công bất ngờ bằng vũ khí hóa học và sinh học. Hệ thống y tế lưu động cũng được thiết lập trên quy mô lớn trong trường hợp xảy ra tấn công vào Giáo hoàng hoặc đám đông.


Một chuyến công du của Giáo hoàng phải mất tối thiểu hàng chục triệu đô la chi phí, và được coi là người tốn nhiều tiền nhất cho việc công du trên thế giới, hơn hẳn tổng thống các quốc gia hay các vua và nữ hoàng. Mỗi lần Giáo hoàng đi công du thì các cơ quan an ninh Vatican, và Bộ Nội vụ Italia phải phối hợp với các cơ quan an ninh nước chủ nhà để tính toán chuyến hành trình của Giáo hoàng trước đó nhiều tháng trời, thậm chí là nhiều năm. Các cơ quan này muốn có càng nhiều thời gian chuẩn bị càng tốt để hoạch định cho một chuyến đi nước ngoài như vậy của Giáo hoàng. Nhưng trong một số trường hợp đặc biệt, họ phải làm việc khẩn trương. Đó cũng là lý do mà Vatican cho duy trì một bộ phận nghiên cứu bảo vệ an ninh trên diện rộng, chuyên nghiên cứu và đánh giá những mối đe dọa toàn cầu.


An ninh cho Lễ An táng và Đăng quang Giáo hoàng


Vào tháng 4 năm 2005, một sự kiện đảm bảo an ninh chưa từng có trong lịch sử hiện đại đã diễn ra tại Vatican. Thời điểm đó, có hơn 200 nguyên thủ quốc gia và phái đoàn ngoại giao khắp thế giới, 117 Hồng y bầu chọn Giáo hoàng mới, các nhà lãnh đạo các tôn giáo lớn trên thế giới và gần 5 triệu tín đồ Công giáo tuôn về Vatican dự Lễ An táng Giáo hoàng Gioan Phaolô II, lễ tang lớn nhất trong lịch sử loài người và quy tụ nhiều lãnh đạo thế giới nhất. Trong đó có nhiều gia đình hoàng gia khắp năm châu, nhiều vua chúa, nữ hoàng và các nhà quý tộc. Phái đoàn của Mỹ là rầm rộ nhất với 3 vị tổng thống George W. Bush, George H. W. Bush, Bill Clinton, ngoại trưởng Condoleezza Rice, đệ nhất phu nhân Laura Bush và Tổng thư ký Liên hiệp quốc Kofi Annan. Điều này khiến cho Hồng y Đoàn, có nhiệm vụ điều hành Vatican khi Giáo hoàng băng hà, lo ngại và yêu cầu sự giúp đỡ từ bên ngoài. Vì tang lễ của cố Giáo hoàng, cơ mật viện bầu Giáo hoàng mới và lễ đăng quang của tân Giáo hoàng sẽ biến Vatican thành mục tiêu của khủng bố.


Trước tang lễ vào sáng thứ sáu ngày 8 tháng 4 năm 2005, NATO và không quân Italia (Aeronautica Militare Italiana) đã cho thiết lập vùng cấm bay trên không phận toàn thành phố Rôma và bán kính 5 dặm xung quanh đó. Các máy bay chiến đấu cường kích có gắn tên lửa hành trình và tên lửa không đối không cùng hệ thống tên lửa không đối đất của NATO được triển khai. Dưới mặt đất quân đội cũng lắp đặt các hệ thống tên lửa phòng thủ, bệ phóng tên lửa chống hạm và đất đối không xung quanh thành phố Vatican với sự cho phép miễn cưỡng của Hồng y Đoàn vì tình thế quá khẩn trương. Dọc bờ biển Địa Trung Hải, các tàu chiến của hải quân Italia (Marina Militare) được bố trí tuần tra ngày đêm cùng hệ thống tàu ngầm có ngư lôi tìm diệt và tên lửa hành trình. Trên các con sông bao bọc thành phố Rôma, cảnh sát tuần tra dày đặc bằng thuyền máy và canô, nhất là dòng sông Tiber huyền thoại chảy ngang qua Vatican. Hơn 1000 tay súng bắn tỉa được lệnh án ngữ mọi điểm cao và hỗ trợ cho hàng chục ngàn cảnh sát rà phá bom mìn trên đường


phố. Các trực thăng chiến đấu và trinh sát cũng được huy động để quan sát, bảo vệ Rôma từ trên không. Rôma với 2 triệu người dường như quá tải bởi dòng người gấp 3 lần dân số của nó đổ về. Chiều hôm trước ngày lễ an táng, chính phủ đã cho đóng cửa 2 sân bay bận rộn nhất nước là sân bay quốc tế Leonardo da Vinci (Fiumicino) và sân bay quân sự Ciampino ở Rôma. Các tuyến tàu điện ngầm và xe buýt cũng bị buộc phải ngưng hoạt động đến hết lễ tang.


Những biện pháp an ninh trên cũng được áp dụng cho lễ đăng quang của Giáo hoàng Biển Đức XVI vào ngày 24 tháng 4 năm 2005.


== Quyền bính ==
Giáo hoàng với Triều thiên Ba tầng (Papal Tiara) tượng trưng cho việc cai quản, Thánh hóa, chăm sóc các tín hữu. Gậy Mục tử (Crosier) tượng trưng cho quyền bính. Dây pallium được làm bằng lông cừu để nói lên Giáo hoàng là chủ chiên lành thay Chúa Kitô vác chiên trên vai; nhẫn Ngư phủ (Ring of the Fisherman) trên mặt có hình Thánh Phêrô đang đánh cá. Khi Giáo hoàng băng hà thì nhẫn đó được Hồng y nhiếp chính đập vỡ đi để tránh giả mạo.

== Bầu cử, qua đời và thoái vị ==

=== Bầu cử ===

=== Qua đời ===

=== Thoái vị ===

== Các biểu tượng và huy hiệu của Giáo hoàng ==
Mỗi triều đại Giáo hoàng đều có biểu tượng và huy hiệu riêng. Tuy nhiên, biểu tượng và huy hiệu của Tòa Thánh và Quốc gia Vatican thì chỉ có một.


== Văn kiện của Giáo hoàng ==
Các Giáo hoàng phát biểu hoặc đưa ra các tài liệu theo từng loại để nhận biết với từng mức độ thẩm quyền và ảnh hưởng chung đến giáo hội. Các văn kiện đó phải bởi chính Giáo hoàng chứ không phải bởi một người trung gian nào ghi nhận.


Tông Hiến (Constitutio Apostolica): là một loại văn kiện rất quan trọng, bao gồm những đạo luật sửa chữa, bổ sung hay làm mới do Giáo hoàng đưa ra. Tông hiến tác động rất lớn đối với hệ thống Giáo luật của Giáo hội và Pháp luật Thành Vatican.
Tông Thư (Littera Apostolica): Là những lá thư kém quan trọng hơn so với Tông Hiến, chúng có thể được viết ra dựa trên một vấn đề có liên quan tới học thuyết (ví dụ: Thư của Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhân dịp bắt đầu thiên niên kỷ thứ ba). Chúng cũng có thể thông báo một quyết định nào đó của Giáo hoàng, chẳng hạn như phong chân phước một người nào đó, nâng một nhà thờ nào đó lên thành Vương cung Thánh đường... nhưng nó mang nghĩa riêng tư.
Tông Huấn (Exhortatio Apostolica): Văn kiện này tương tự như Tông Thư, nhưng chứa đựng nhiều những kết luận, những đường hướng, những chỉ dẫn của Giáo hoàng, sau khi đã suy xét vấn đề.
Tông Dụ (Epistula Apostolica): Văn kiện hướng dẫn của Giáo hoàng dành cho những người cấp dưới thực hiện.


Sắc lệnh (Decretum): là những quy tắc pháp lý được ban hành để giải quyết những vấn đề cấp bách, không có tính ổn định của Giáo hội, nhưng chưa phải là luật hoặc đang trong giai đoạn hình thành luật. Sắc lệnh gồm có tổng quát và riêng biệt (khi có đơn thỉnh cầu để xin một ân ban nào đó).
Sắc chỉ (Bulla): là văn kiện bổ nhiệm các chức vụ trong giáo hội.
Tự sắc (Motu Proprio): Văn kiện thể hiện ý kiến hoặc tư tưởng riêng của Giáo hoàng, không phải để trả lời cho một yêu cầu hay một ý kiến của người khác. Tình trạng hợp hiến do Giáo hoàng đó quyết định. Tự sắc thường không tác động đến Giáo luật hiện hành của Giáo hội.
Thông Điệp (Epistula Encyclica): Những thông điệp ngắn gọn được viết hay được đọc ra, thường truyền đạt lời đón chào riêng của Giáo hoàng đến với các cá nhân hay các nhóm người. Nội dung thường là để cổ võ, khuyến khích đời sống đức tin, luân lý dựa trên những biến đổi của xã hội, thế giới.


Tuyên bố Chung (Declaratio): Tức là tuyên bố chung của Giáo hoàng với một vị lãnh đạo của một tôn giáo khác có liên quan đến sự hiểu biết chung.
Bài giảng: Tức là các bài giảng của Giáo hoàng về những đoạn Kinh Thánh tại Thánh Lễ.
Buổi Tiếp kiến: Buổi Tiếp kiến Chung của Giáo hoàng dành cho dân chúng, diễn ra vào Thứ Tư hằng tuần, tại Quảng trường Thánh Phêrô hoặc một địa điểm nào đó tại Vatican như Đại Thính Đường Phaolô VI. Các bài diễn thuyết của Giáo hoàng khi tiếp kiến chung thường phản ánh tình hình thời đại. Buổi Tiếp kiến Riêng của Giáo hoàng dành những cá nhân hay các nhóm. Chủ đề các bài nói chuyện lúc này tương ứng, thích hợp với khách mời. Ví dụ, vấn đề về y học đối với một nhóm các bác sĩ; hay tình hình thế giới với các nguyên thủ quốc gia, các nhà ngoại giao; những giảng dạy và những thủ tục của Giáo hội đối với các Giám mục, viên chức của Giáo triều Rôma. Các buổi tiếp kiến dạng này thường diễn ra tại Sảnh Đường Công Nghị, Điện Tông Tòa hoặc Đại Thính Đường Phaolô VI.


Diễn Thuyết: Các văn kiện của Giáo hoàng bên ngoài phạm vi của Thánh Lễ hay bên ngoài của những buổi tiếp kiến, có thể khi Giáo hoàng đến thăm một nơi nào đó.


== Các ngụy Giáo hoàng ==

== Các Giáo hoàng ở ngôi dài nhất ==

Danh sách các Giáo hoàng có thời gian trị vì dài nhất được xác định từ các tài liệu lịch sử được thống kê như sau:

Piô IX (1846-1878): 31 năm, 7 tháng và 23 ngày (11.560 ngày).
Gioan Phaolô II (1978-2005): 26 năm, 5 tháng và 18 ngày (9665 ngày).
Lêô XIII (1878-1903): 25 năm, 5 tháng và 1 ngày (9.281 ngày).
Piô VI (1775-1799): 24 năm, 6 tháng và 15 ngày (8.962 ngày).
Adrian I (772-795): 23 năm, 10 tháng và 25 ngày (8.729 ngày).
Piô VII (1800-1823): 23 năm, 5 tháng và 7 ngày (8.560 ngày).
Alexander III(1159-1181): 21 năm, 11 tháng và 24 ngày (8.029 ngày).
Sylvester I (314-335): 21 năm, 11 tháng và 1 ngày (8.005 ngày).
Lêô I (440-461): 21 năm, 1 tháng, và 13 ngày (7.713 ngày).
Ubanô VIII (1623-1644): 20 năm, 11 tháng và 24 ngày (7.664 ngày).
Mặc dù một số tài liệu cho rằng Thánh Phêrô trị vì trong khoảng 30 năm (sau 29 - 64? / 67?) nhưng tính cho đúng thì những tài liệu này thiếu chính xác nên tên của ông không được liệt kê ở đây.


== Các Giáo hoàng ở ngôi ngắn nhất ==
Bên cạnh đó có những Giáo hoàng có thời gian trị vì rất ngắn chưa tới một tháng. Vì vậy, nếu triều đại của một Giáo hoàng được bắt đầu vào ngày 1 tháng 8 và qua đời vào ngày 2 tháng 8, thì triều đại của vị Giáo hoàng này sẽ được tính là 2 ngày.


Ubanô VII (15 tháng 9 - 27 tháng 9 năm 1590): 13 ngày, mất trước khi đăng quang.
Boniface VI (tháng 4 năm 896): 16 ngày.
Celestine IV (25 tháng 10 - 10 tháng 1 1241): 17 ngày.
Theodore II (tháng 12 năm 897): trong 20 ngày.
Sisinnius (15 tháng 1 - 4 tháng 2 năm 708): 21 ngày.
Marcellus II (9 tháng 4 -1 tháng 5 năm 1555): 22 ngày.
Đamaxô (17 tháng 7 - 9 tháng 8 năm 1048): 24 ngày.
Piô III (22 tháng 9 - 18 tháng 10 năm 1503): 27 ngày.
Lêô XI (1 tháng 4 - 27 tháng 4 năm 1605): 27 ngày.
Biển Đức V (22 tháng 5 - 23 tháng 6 năm 964): 33 ngày.
Gioan Phaolô I (26 tháng 8 - 28 tháng 9 năm 1978): 33 ngày.


Stêphanô (23 tháng ba - 26 tháng ba, 752) mất đột ngột sau khi được bầu làm Giáo hoàng ba ngày, và trước khi được tấn phong làm Giám mục. Ông đã không được công nhận là Giáo hoàng hợp lệ nhưng đã được thêm vào danh sách Catholic encyclopedia với tông hiệu là Stêphanô II. Chính điều này đã gây khó khăn cho việc liệt kê các Giáo hoàng có tên Stêphanô sau đó. Tên của ông đã bị loại bỏ khỏi danh sách các Giáo hoàng do nghị quyết của Vatican vào năm 1961.


== Các Tước hiệu của Giáo hoàng ==
Giáo hoàng có nhiều danh xưng khác nhau. Các tước hiệu chính thức của Giáo hoàng theo thứ tự xuất hiện trong Annuario Pontificio (Niên giám Tòa Thánh) là:

Giám mục Rôma, Đại diện Chúa Kitô, Đấng kế vị thủ lĩnh các Tông đồ, Thượng Giáo chủ của Giáo hội Hoàn vũ, Giáo trưởng Italia, Tổng Giám mục và Đô thành trưởng Giáo tỉnh Rôma, Quốc vương Vatican, Tôi tớ các tôi tớ của Thiên Chúa.
Ngoài ra, Bộ Giáo Luật (x. Canon 331) còn ghi những danh xưng khác như:

Giáo chủ Rôma (Romanus Pontifex, The Roman Pontiff)
Thủ lĩnh của Giám mục Đoàn (Caput Collegii, Head of the College of Bishops)
Thượng phụ Tây Phương (Patriarch of the West)
Tước hiệu"Giáo hoàng"cũng được sử dụng. Khi ký tên trong các văn kiện, Giáo hoàng thường dùng dạng tắt của"Papa"là"PP."đứng trước số, chẳng hạn"Benedictus PP. XVI"(Giáo hoàng Biển Đức XVI).

== Các Giáo hoàng ==


Giáo hoàng đầu tiên của Giáo hội Công giáo Rôma là Thánh Phêrô, tông đồ trưởng của Chúa Giêsu. Giáo hoàng đương nhiệm là Giáo hoàng Lêô XIV, người kế vị giáo hoàng Phanxicô sau khi ông qua đời.

== Xem thêm ==
Thượng phụ
Thượng phụ Đại kết thành Constantinopolis

== Chú thích ==

== Liên kết ngoài ==

Trang chủ Tòa Thánh Vatican, tiếng Anh
Trang Twitter tiếng Anh chính thức của Giáo hoàng
Giáo hoàng - Giáo Tông - Giáo chủ, các thuật từ Lưu trữ ngày 18 tháng 5 năm 2015 tại Wayback Machine

Bản mẫu:Thành Vatican


Phố Hoài là bộ phim điện ảnh truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, do Song Chi làm đạo diễn. Kịch bản chuyển thể truyện ngắn cùng tên của nữ nhà văn Quế Hương. Phim phát sóng lần đầu vào năm 2002 trên kênh HTV7.


== Nội dung ==
Bộ phim mở đầu với hành trình trở về cố hương sau hơn 25 năm của ông Dậu.
Tập 1: Lấy bối cảnh Hội An năm 1961. Dậu là một thiếu niên học rất giỏi và đã đậu thủ khoa Trung học Đệ nhất cấp. Cậu bị bố ruồng bỏ khi còn trong bụng mẹ, mẹ của Dậu làm công việc gánh nước nuôi cậu ăn học. Dậu chơi thân với chị Ngọc, con thầy giáo Toàn, cậu thường gọi là chị Rêu và thường được cô giấu cho mượn sách của cha để học. Cuộc sống của Dậu trở nên khó khăn hơn khi mẹ cậu bị ngã trong một làn gánh nước và qua đời không lâu sau đó. Khi có ý định bỏ học thì Dậu được thầy Toàn nhận nuôi và cho đi dạy phụ thầy.
Tập 2: Sau thời gian gắn bó, Dậu đã giành cho Rêu một tình cảm đặc biệt nhưng khó có thể thể hiện. Với nghị lực của bản thân, Dậu đã có cơ hội đổi đời khi tự ra Đà Nẵng học hành.


Trở lại hiện tại, khi vào một tiệm bán đèn lồng, ông Dậu tình cờ tìm thấy Hoài, con gái của chị Rêu năm xưa. Được biết nhà thầy Toàn gặp phải sóng gió, bà Rêu đã lập gia đình sau khi Dậu đi Đà Nẵng được 1 năm. Bà rêu có hai con, một trai một gái, nhưng chồng và con trai đã chết trong lúc khơi giếng thuê. Tâm lý của bà cũng trở nên không bình thường sau biến cố này. Sau thời gian tâm sự, chạy chữa, ông Dậu đã giúp bà Rêu khôi phục được phần nào, sau khi chuộc lại căn nhà của thầy thì ông Dậu từ biệt mẹ con bà Rêu và rời khỏi Hội An.


== Diễn viên ==
Dũng Nhi trong vai Dậu
Minh Đức trong vai Rêu (Ngọc)
Lê Hương Thảo trong vai Rêu / Ngọc lúc trẻ và Hoài (con gái Rêu)
Trần Lượng trong vai Thầy Toàn
Hoài An trong vai Mẹ Dậu

== Sản xuất ==
Ba năm sau khi nhận tấm bằng loại khá của Viện Điện ảnh - Truyền hình Ấn Độ, một ngày tình cờ Song Chi đọc được truyện ngắn Phố Hoài của nhà văn Quế Hương, cảm xúc dâng trào, chị tìm cách liên lạc với tác giả để xin chuyển thể truyện thành phim. Bộ phim được khởi quay vào tháng 6 năm 2002 tại Hội An và Thành phố Hồ Chí Minh. Vì không tìm được các diễn viên người miền trung phù hợp cho một số vai chính, đoàn phim đã tuyển một số diễn viên miền bắc như và một số diễn viên lồng tiếng của Mai Hoa, Kim Xuân, Ái Như, Mai Phượng với hướng dẫn phát âm của hai người bản xứ.
Đây được xem là tác phẩm đầu tiên lấy chủ đề về phố cổ Hội An. Bộ phim cũng giới thiệu đến người xem hai gương mặt trẻ: Hoàng Minh, Hương Thảo.

== Giải thưởng ==

== Tham khảo ==


"Swan Song" (bài hát)
Swan Songs (album của Hollywood Undead )


Quy pháp vựng tập (tiếng Pháp: Recueil des Lois et Règlements) là cuốn sách đăng toàn bộ văn bản lập pháp và lập quy của chính phủ Việt Nam Cộng hòa từng được đăng trên công báo theo thứ tự thời gian ban hành. Ấn phẩm này được xuất bản và có sẵn bản sao tại một số thư viện ở Mỹ.

== Công dụng ==
Công dụng của công báo chủ yếu là để công bố pháp luật. Ngày đăng công báo có giá trị xác định thời điểm hiệu lực pháp luật của văn bản mới ban hành. Nhưng trong thực tế, có văn bản ban hành gửi đến cơ quan công báo chậm trễ nên việc đăng công báo được thực hiện tản mát, không bảo đảm thứ tự biên niên, do đó việc tra cứu, sưu tầm, tham khảo văn bản quy phạm pháp luật về sau có thể gặp khó khăn. Cho nên, đồng thời với việc đăng công báo, chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã cho xuất bản quyển hệ thống hóa toàn bộ văn bản pháp quy đã đăng công báo, sắp xếp lại theo thứ tự thời gian, với tên gọi là Quy pháp vựng tập.


== Nội dung ==
Quy pháp vựng tập quyển đầu tiên gồm các văn bản được ban hành từ ngày 26 tháng 10 năm 1955 đến ngày 31 tháng 1 năm 1959, đăng trong những số đầu tiên của Công báo Việt Nam Cộng hòa. Sau đó, mỗi năm Quy pháp vựng tập xuất bản một hay nhiều tập, được đánh số thứ tự từng quyển, theo từng năm, chia ra nhiều tập. Quyển cuối cùng đã được xuất bản đăng những văn bản ban hành năm 1973 ghi là Quyển XVI, gồm 2 tập, tập hợp, hệ thống hóa văn bản ban hành từ ngày 1 tháng 1 năm 1973 đến ngày 31 tháng 12 năm 1973.


== Liên quan ==
Ngoài Công báo Việt Nam Cộng hòa và Quy pháp vựng tập ra thì dưới thời Việt Nam Cộng hòa còn có thêm bộ Pháp quy chính yếu mục lục.  Ấn phẩm này vốn dĩ do một công chức lâu năm làm việc tại Thư viện Bộ Tư pháp tên là Trần Ngọc Chi đã biên soạn và xuất bản dưới sự bảo trợ của Trung tâm Nghiên cứu Luật pháp thuộc Bộ Tư pháp. Pháp quy chính yếu mục lục gồm 2 quyển: Quyển I xuất bản năm 1972 (đăng mục lục các văn bản được ban hành từ năm 1948 đến năm 1972) và Quyển II xuất bản năm 1974 (đăng mục lục các văn bản được ban hành từ năm 1972 đến năm 1973). Sách này như tên gọi chỉ đăng mục lục văn bản, xếp theo đề mục và thời gian, có ghi rõ năm dăng công báo và số trang công báo, góp phần giúp cho người tra cứu dễ dàng tìm kiếm các văn bản luật lệ cần thiết đăng tản mát trong công báo.

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==

Quy pháp vựng tập trên trang chủ Thư viện Quốc gia Úc


Phạm Ngọc Tuấn sinh năm 1964 là họa sĩ, đạo diễn phim hoạt hình người Việt Nam. Ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 2019 và Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật năm 2022.

== Tiểu sử ==
Phạm Ngọc Tuấn tốt nghiệp trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội khoa Mỹ thuật chuyên ngành Hoạt hình. Ông về làm việc tại Hãng phim Hoạt hình Việt Nam từ năm 1995.
Phạm Ngọc Tuấn hiện này là Tổng giám đốc Công ty cổ phần Hãng phim Hoạt hình Việt Nam và chủ tịch Hội đồng cố vấn học thuật tại Sconnect Academy of Media Arts, một trường chuyên đào tạo về hoạt hình và game đầu tiên của Việt Nam.

== Giải thưởng ==

== Tác phẩm ==

== Tham khảo ==


Pulheim (phát âm tiếng Đức: [ˈpʊlhaɪm] ; tiếng Ripuarian: Pullem) là một thị trấn ở Rhein-Erft-Kreis, North Rhine-Westphalia, Đức.

== Tham khảo ==


Căn cứ hỏa lực Betty (còn gọi là Căn cứ Currahee, Bãi đáp Betty hoặc Phan Thiết) là căn cứ hỏa lực cũ của Quân đội Mỹ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) nằm ở phía nam Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận, Việt Nam Cộng hòa.

== Lịch sử ==

Căn cứ này được thiết lập tại Sân bay Phan Thiết dưới thời Pháp thuộc, cách thành phố Phan Thiết khoảng 5 km về phía tây nam và cách Quốc lộ 1 2 km về phía đông.
Đơn vị đầu tiên của Quân đội Mỹ đóng tại đây là Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 7 Kỵ binh từ tháng 9 năm 1966 đến tháng 12 năm 1967 như một phần của Chiến dịch Byrd.
Đại đội 192 Trực thăng Tấn công đóng tại đây từ tháng 10 năm 1967 đến tháng 1 năm 1971.
Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 506 Bộ binh đóng quân tại đây từ tháng 2 năm 1968 đến tháng 12 năm 1969, đặt cho căn cứ này cái tên thay thế là Căn cứ Currahee.
 Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 50 Bộ binh đóng quân tại đây từ tháng 10 năm 1969 đến tháng 12 năm 1970.
Các đơn vị khác của Quân đội Mỹ đóng tại đây bao gồm:


Chi đoàn 2, Trung đoàn Kỵ binh 1 (tháng 5 năm 1969)
Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 27 Pháo binh
Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 320 Pháo binh
Trung đội 3, Đại đội Quân cảnh 272
Sáng ngày 25 tháng 2 năm 1968, căn cứ này bị trúng đạn súng cối và rocket của Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) làm nổ tung một hầm đạn và theo sau là đợt xung kích của đặc công QĐNDVN. Phía Mỹ có ba người chết và 29 người bị thương, còn phía QĐNDVN có 21 người chết và một người bị bắt làm tù binh.
Ngày 24 tháng 4 năm 1969, một chiếc Douglas DC-3 của hãng Far Eastern Air Transport bị hư hỏng không thể sửa chữa được khi hạ cánh xuống sân bay này.
Ngày 3 tháng 5 năm 1970, pháo binh và đặc công QĐNDVN đã tiến đánh vào căn cứ này khiến 5 người Mỹ thiệt mạng và 25 người bị thương.

== Hiện tại ==
Căn cứ này bị bỏ hoang và được chuyển sang làm đất nông nghiệp và nhà ở. Sân bay cũ nay là đường Trương Văn Lý.

== Tham khảo ==


Nhà ga Saraphi là nhà ga nằm ở phó huyện Yang Noeng, huyện Saraphi, Chiang Mai. Nhà ga là nhà ga cấp 3 nằm cách 742.788 km (461.547,1 mi) từ nhà ga Bangkok.

== Tham khảo ==
岡本和之 (1993). タイ鉄道旅行. めこん. ISBN 4-8396-0080-5.{{Chú thích sách}}:  Quản lý CS1: địa điểm thiếu nhà xuất bản (liên kết)
柿崎一郎 (2010). 王国の鉄路 タイ鉄道の歴史. 京都大学学術出版会. ISBN 978-4-87698-848-8.


Lữ đoàn Cơ giới số 93 (tiếng Anh: 93rd Mechanized Brigade "Kholodnyi Yar"; tiếng Ukraina: 93-тя окрема механізована бригада «Холодний Яр; 93 okrema mekhanizovana bryhada "Kholodnyi Yar") là một đơn vị của Lực lượng Lục quân Ukraina được thành lập vào năm 1992. Lữ đoàn thiện chiến này được biết đến là "một trong những lữ đoàn tiền tuyến hiệu quả nhất" của phía Ukraina. Đến tháng 1 năm 2023, các nhà phân tích phương Tây tuyên bố rằng do thu được thiết bị của Nga và phương Tây tặng và việc đưa các tiểu đoàn tình nguyện địa phương vào cấu trúc đơn vị, Lữ đoàn 93 có quy mô của một sư đoàn thiết giáp. Lữ đoàn này bắt nguồn từ Sư đoàn súng trường Cận vệ 93 của Hồng quân của Liên Xô, được thành lập tại Valuki vào tháng 4 năm 1943 từ Lữ đoàn súng trường Cận vệ 13 và Lữ đoàn súng trường 92. Sư đoàn này đã chiến đấu tại Kursk, Kharkiv, Budapest và Prague, và phục vụ trong Tập đoàn quân số 53 của Phương diện quân Ukraina số 2 vào tháng 5 năm 1945. Vào ngày 23 tháng 2 năm 2019, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang


Ukraine, Viktor Muzhenko, đã phê duyệt biểu tượng mới của lữ đoàn. Ngày 6 tháng 5 năm 2022, Lữ đoàn được trao tặng giải thưởng danh dự “Vì danh dự và lòng dũng cảm”.


== Chiến sử ==
Khi cuộc xung đột Nga-Ukraina bùng nổ vào cuối tháng 2 năm 2022, trong những ngày đầu của chiến dịch quân sự đặc biệt thì binh lực quân Nga mạnh nhất theo hướng Sumy ở Donbass vốn do Sư đoàn xe tăng cận vệ số 4 của Nga đảm nhiệm. Lữ đoàn số 93 đã tham gia vào mặt trận phía bắc. Vào ngày đầu tiên của cuộc xâm lược, lữ đoàn đã bắt giữ hai thành viên của Trung đoàn súng trường cơ giới Cận vệ số 423 (Yampolsky) của Nga. Đảm nhiệm phòng ngự tại cụm cứ điểm Trostianets chính là Lữ đoàn cơ giới độc lập 93 của Quân đội Ukraina và Sư đoàn xe tăng cận vệ số 4 đã vấp phải "hòn đá tảng" không thể vượt qua. Vào đầu tháng 3 năm 2022, Sư đoàn cận vệ 4 đang tiến từ Sumy để đến Kharkov vì đã bị Lữ đoàn 93 của Quân đội Ukraina phục kích tại Trostianets khiến 80% số xe tăng của Sư đoàn 4 bị phá hủy.


Việc cầm chân được Sư đoàn 4 chủ lực của Nga, cho phép Bộ Tổng tham mưu Ukraina có thời gian tổ chức lại phòng ngự tại Kharkov và khẳng định mạnh mẽ rằng chỉ một lữ đoàn Ukraina cũng có thể tạo ra sự khác biệt trên chiến trường, góp phần quan trọng trong việc cứu vãn tình hình ở miền đông Ukraina. Sau đó, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraina đã điều chuyển Lữ đoàn 93 đến nơi khác để phòng thủ tại những điểm nóng tiền tuyến. Sau mặt trận Trostianets, các đơn vị của Lữ đoàn 93 tiếp tục chiếm lại Boromlia. Lữ đoàn 93 đã chọn khu vực rừng rú phía nam Izyum trú quân, để quân Nga không thể do thám và phát hiện được. Lữ đoàn 93 còn sử dụng khoảng trống phòng ngự để tấn công vào các vị trí quân Nga đang tấn công. Sau khi Lữ đoàn 93 được tăng cường đến tăng viện cho trận Bakhmut, họ chỉ mất 48 giờ để giành lại được những thành quả từ tấn công kéo dài hai tháng của lực lượng nhóm Wagner và gây thiệt hại nặng nề cho lực lượng này. Vào tháng 12 năm 2024 Shamil Krutkov được bổ nhiệm làm chỉ huy Lữ đoàn cơ giới độc lập số 93


"Kholodny Yar".


== Chú thích ==


Không thời gian là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam sản xuất do Nguyễn Danh Dũng và Nguyễn Đức Hiếu làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 21h00 từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần bắt đầu từ ngày 25 tháng 11 năm 2024 và kết thúc vào ngày 14 tháng 3 năm 2025 trên kênh VTV1.


== Nội dung ==


Không thời gian xoay quanh câu chuyện của Trung tá Lê Nguyên Đại và đồng đội. Họ là những người lính thời bình mang trong mình tình yêu nước, lòng quả cảm và tinh thần trách nhiệm cao, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua. Đó là những con người không chùn bước trước hiểm nguy, sẵn sàng hy sinh thân mình để bảo vệ tính mạng của người dân trước thiên tai, dịch bệnh. Những người lính có trái tim nhân ái, sẻ chia, đồng cảm với khó khăn, vất vả của đồng bào nhưng lại vô cùng mưu trí, quyết đoán, vững vàng khi đối diện với kẻ thù có thủ đoạn tinh vi, lợi dụng niềm tin của nhân dân để tuyên truyền chống phá chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Ngược dòng về quá khứ, phim xoay quanh câu chuyện tromg giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tại Trạm quân y T1, chứng kiến những hình ảnh đầy bi tráng của người lính trong chiến tranh, các y, bác sĩ chiến đấu ngày đêm để giành giật sự sống cho đồng đội giữa bom đạn. Ở đó có tình đồng chí, đồng đội, có tình yêu, tình


người, dù đau thương đến mấy cũng không khiến người ta thôi hy vọng…


== Diễn viên ==

Cùng một số diễn viên khác...

== Ca khúc trong phim ==


== Sản xuất ==


Không thời gian do Nguyễn Danh Dũng và Nguyễn Đức Hiếu đồng đạo diễn, với phần kịch bản được chấp bút bởi nhóm biên kịch gồm Trịnh Khánh Hà, Lê Huyền và Phạm Ngọc Hà Lê. Bộ phim là dự án đặc biệt do Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam sản xuất nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 35 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân. Quá trình làm phim bắt đầu từ tháng 6 năm 2024 và đóng máy vào tháng 1 năm 2025. Bối cảnh của phim được được trải dài qua nhiều tỉnh thành như Sơn La, Hoà Bình, Phú Thọ, Thanh Hoá, Hà Nội… Từ năm 2023, những công việc đầu tiên chuẩn bị cho dự án này đã được Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, phối hợp với Cục Tuyên huấn và Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam cùng nhiều lực lượng, đơn vị khác phía quân đội triển khai thực hiện. Ở phần quá khứ, nội dung được xây dựng từ câu chuyện của hai nhà văn là Phạm Ngọc Tiến và Khuất Quang Thụy. Các vai diễn này lần lượt được giao cho Trần Việt Hoàng, Nguyễn Huyền


Trang, Thừa Tuấn Anh, Phùng Đức Hiếu thủ vai. Còn ở thời bình, vai chính của phim được giao cho Nguyễn Mạnh Trường, bên cạnh dàn diễn viên thực lực như Lê Xuân Anh, Đào Chí Nhân, Lưu Duy Khánh… cùng dàn nghệ sĩ gạo cội như Đào Trung Anh, Nguyễn Quốc Trị, Nguyễn Như Quỳnh. Đây cũng là lần đầu tiên Mạnh Trường vào vai một người lính sau 10 năm, kể từ bộ phim Đường lên Điện Biên. Trong buổi họp báo ra mắt bộ phim, diễn viên Nguyễn Mạnh Trường chia sẻ, để vào vai Lê Nguyên Đại, anh phải giảm khoảng 5kg để trước khi ghi hình bộ phim, ngoài ra anh phải nhờ tổ hóa trang làm cho da tối hơn; trong quay ngày đầu tiên của phim, anh đã bị thương khi thực hiện cảnh nhảy từ thuyền sang mái ngói nhà dân đang chìm trong biển nước. Trong một cảnh quay của phim, nam diễn viên Đào Nguyễn Ánh từng tiết lộ, anh phải nhảy xuống hồ nước dưới thời tiết 10 độ C. Trong chương trình Gặp gỡ diễn viên truyền hình 2025, Doãn Quốc Đam từng tiết lộ, anh đã phải ăn thịt chuột thật trong một cảnh quay của phim để đảm bảo tính chân thực. Tác


phẩm cũng đánh dấu sự trở lại của nữ diễn viên Hoàng Thị Diệu Linh sau 10 năm vắng bóng. Buổi họp báo ra mắt bộ phim được tổ chức vào ngày 11 tháng 12 năm 2024 tại Hà Nội, tác phẩm sau đó chính thức lên sóng vào lúc 21h00 từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, bắt đầu từ ngày 25 tháng 11 năm 2024 trên kênh VTV1.


== Đón nhận ==
Mặc dù Không thời gian là bộ phim truyền hình duy nhất của VFC vào cuối năm 2024, nhưng rating của bộ phim khá thấp, chỉ đạt gần 4%. Tuy nhiên, theo thống kê của VFC, phim luôn nằm trong top các chương trình có rating cao nhất tuần trong suốt thời gian lên sóng. Trên các nền tảng mạng xã hội, bộ phim cũng tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, với nhiều bình luận tích cực về nội dung, diễn xuất và cách dàn dựng; có tới 700 triệu lượt view và tương tác về bộ phim trên các nền tảng số của VTV. Đặc biệt, tập cuối của phim đã để lại những dấu ấn khó phai trong lòng khán giả.


Vào ngày 1 tháng 4 năm 2025, tại Hà Nội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết dự án phim Không thời gian, có sự tham dự và chỉ đạo hội nghị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phan Văn Giang. Tại Hội nghị này, Đại tướng Phan Văn Giang đã trao bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tặng các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác phối hợp sản xuất bộ phim; Thượng tướng Trịnh Văn Quyết trao bằng khen của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tới các tập thể, cá nhân; Đại tướng Nguyễn Tân Cương trao quà của Bộ Quốc phòng tới các tập thể và cá nhân.


== Giải thưởng ==

== Ghi chú ==

== Tham khảo ==


Danjo no Yuujou wa Seiritsu suru? (Iya, Shinai!!) (Nhật: 男女の友情は成立する？（いや、しないっ!!）, Danjo no Yuujou wa Seiritsu suru? (Iya, Shinai!!) "Tình bạn nam nữ liệu có tạo nên được không? (Không, không tạo đâu!!)") là một series light novel Nhật Bản được viết bởi Nana Nanana và minh họa bởi Parum.
Bộ truyện bắt đầu phát hành từ tháng 1 năm 2021 dưới nhãn Dengeki Bunko của ASCII Media Works. Tính đến tháng 4 năm 2025, đã có tổng cộng mười một tập được xuất bản. Một bản chuyển thể manga do Kamelie minh họa đã được đăng dài kỳ trên tạp chí manga shōnen Dengeki Daioh của ASCII Media Works từ tháng 8 năm 2021, với các chương được tập hợp thành bốn tập tankōbon tính đến tháng 11 năm 2024. Ngoài ra, bộ anime truyền hình chuyển thể do J.C.Staff sản xuất đã được phát sóng từ tháng 4 năm 2025.


== Tóm tắt ==
Natsume Yuu, người ấp ủ ước mơ mở cửa hàng phụ kiện hoa trong tương lai, và Inuzuka Himari, cô tiểu thư xuất thân từ gia đình danh giá với vô số bạn bè. Cả hai là bạn thân từ thuở trung học, và đã hứa hẹn sẽ cùng nhau điều hành một cửa hàng trong tương lai. Mối quan hệ bạn bè đặc biệt giữa Yuu, người không mấy ưa thích vẻ đẹp, và Himari, người chưa từng biết đến tình yêu, tưởng chừng sẽ kéo dài mãi mãi. Tuy nhiên, khi bước vào trung học, một cô gái bắt đầu để ý đến cậu, khiến trái tim của Himari bắt đầu loạn nhịp và tâm trạng cô trở nên rối bời.


== Nhân vật ==
Natsume Yuu (夏目 悠宇, Natsume Yuu)
Lồng tiếng bởi: Kamiki Kōichi
Là một thành viên của câu lạc bộ làm vườn, cậu rất thân với Himari. Yuu có niềm đam mê với việc làm vườn và mong muốn trở thành một người chế tác phụ kiện từ hoa.
Inuzuka Himari (犬塚 日葵, Inuzuka Himari)
Lồng tiếng bởi: Mineuchi Tomomi (voice drama), Suzushiro Sayumi (anime)
Là bạn cùng câu lạc bộ làm vườn với Yu, cô đã là bạn thân của cậu từ thời trung học cơ sở. Theo thời gian, Himari dần nảy sinh tình cảm với Yuu, nhưng cậu hoàn toàn không đáp lại.
Enomoto Rion (榎本 凛音, Enomoto Rion)
Lồng tiếng bởi: Nukui Yuka
Bạn thời thơ ấu và cũng là mối tình đầu của Yuu.
Inuzuka Hibari (犬塚 雲雀, Inuzuka Hibari)
Lồng tiếng bởi: Mizunaka Masaaki
Anh trai của Himari.
Natsume Sakura (夏目 咲良, Natsume Sakura)
Lồng tiếng bởi: Kanemoto Hisako
Chị gái của Yuu.

== Phương tiện truyền thông ==


=== Light novel ===
Nguyên tác light novel do Nanana Nana sáng tác và Parum minh họa, bắt đầu phát hành từ ngày 9 tháng 1 năm 2021 dưới nhãn Dengeki Bunko của ASCII Media Works. Tính đến tháng 4 năm 2025, bộ truyện đã phát hành tổng cộng 11 tập.

==== Danh sách Light Novel ====

=== Manga ===
Một bản chuyển thể manga do Kamelie minh họa bắt đầu được đăng dài kỳ trên tạp chí Dengeki Daioh của ASCII Media Works vào ngày 27 tháng 8 năm 2021. Tập đầu tiên được phát hành vào ngày 9 tháng 5 năm 2022. Tính đến ngày 27 tháng 11 năm 2024, manga đã được tập hợp thành bốn tập tankōbon.

==== Tập truyện ====


=== Anime ===
Vào tháng 8 năm 2022, đã có thông báo rằng bộ truyện sẽ được chuyển thể thành anime. Sau đó, thông tin được tiết lộ rằng đây sẽ là một TV anime do J.C.Staff sản xuất và Suzuki Yōhei làm đạo diễn, với kịch bản do Yaemori Nozu chấp bút, thiết kế nhân vật bởi Ōyama Natsuki, và nhạc được sáng tác bởi Ichikawa Jun. Anime chính thức ra mắt vào ngày 4 tháng 4 năm 2025 trên các kênh Tokyo MX, AT-X và các đài truyền hình khác. Ca khúc mở đầu của anime là "Shitsumon, Koitte Nandeshō ka?" (質問、恋って何でしょうか?, "Shitsumon, Koitte Nandeshō ka?") do HoneyWorks feat. HaKoniwalily thể hiện, trong khi ca khúc kết thúc là "Dear My Soleil", do Tachibana Hina trình bày. Crunchyroll đang phát sóng series này. và Plus Media Networks Asia đã cấp phép anime ở Đông Nam Á và phát sóng trên Aniplus Asia.

==== Tập phim ====

== Đón nhận ==
Tính đến tháng 8 năm 2022, bộ truyện đã đạt hơn 200.000 bản phát hành.

== Ghi chú ==

== Tham khảo ==


== Liên kết ngoài ==
Official light novel website (bằng tiếng Nhật)
Official manga website (bằng tiếng Nhật)
Official anime website (bằng tiếng Nhật)
Danjo no Yuujou wa Seiritsu suru? (light novel) tại từ điển bách khoa của Anime News Network


Bổ đề chẻ là một bổ đề trong đại số đồng điều cho ta các điều kiện tương đương để một dãy khớp chẻ ra. Cụ thể, nếu ta có một dãy khớp ngắn các

        R

    {\displaystyle R}

-môđun

        0
        ⟶
        A

            ⟶
            i

        B

            ⟶
            q

        C
        ⟶
        0

    {\displaystyle 0\longrightarrow A\mathrel {\overset {i}{\longrightarrow }} B\mathrel {\overset {q}{\longrightarrow }} C\longrightarrow 0}

thì khi đó các phát biểu sau là tương đương:


Dãy khớp chẻ ra tại

        B

    {\displaystyle B}

: Tồn tại môđun con

          B

            1

    {\displaystyle B_{1}}

 của

        B

    {\displaystyle B}

 sao cho

        B
        =
        Im

        i
        ⊕

          B

            1

        .

    {\displaystyle B=\operatorname {Im} i\oplus B_{1}.}

        i

    {\displaystyle i}

 khả nghịch trái: Tồn tại đồng cấu

        f
        :
        B
        →
        A

    {\displaystyle f:B\rightarrow A}

 sao cho

        f
        i
        =

          1

            A

        .

    {\displaystyle fi=1_{A}.}


q

    {\displaystyle q}

 khả nghịch phải: Tồn tại đồng cấu

        g
        :
        C
        →
        B

    {\displaystyle g:C\rightarrow B}

 sao cho

        g
        q
        =

          1

            B

        .

    {\displaystyle gq=1_{B}.}

Trong trường hợp dãy khớp chẻ như trên, tổng trực tiếp ở phát biểu (1) có thể viết lại dưới dạng


B
        =
        A
        ⊕
        C

    {\displaystyle B=A\oplus C}

.
Ở đây ta đồng nhất

        A

    {\displaystyle A}

 với

        Im

        i

    {\displaystyle \operatorname {Im} i}

 và

        C

    {\displaystyle C}

 với

          B

            1

    {\displaystyle B_{1}}

, thật vậy từ các Định lý đẳng cấu ta có


C
        ≅
        B

          /

        ker

        q
        ≅
        B

          /

        Im

        i
        ≅
        (
        Im

        i
        ⊕

          B

            1

        )

          /

        Im

        i
        ≅

          B

            1

        .

    {\displaystyle C\cong B/\ker q\cong B/\operatorname {Im} i\cong (\operatorname {Im} i\oplus B_{1})/\operatorname {Im} i\cong B_{1}.}

== Chứng minh bổ đề ==


=== (1) suy ra (2) ===
Giả sử dãy khớp chẻ tại

        B

    {\displaystyle B}

, tức

        B
        =
        Im

        i
        ⊕

          B

            1

    {\displaystyle B=\operatorname {Im} i\oplus B_{1}}

. Để chứng minh (2), ta chọn cụ thể

        f

    {\displaystyle f}

 là hợp nối của các đồng cấu

        B
        =
        Im

        i
        ⊕

          B

            1

          →

            p

        Im

        i

          →

              j

                −
                1

        A
        ,

    {\displaystyle B=\operatorname {Im} i\oplus B_{1}\xrightarrow {p} \operatorname {Im} i\xrightarrow {j^{-1}} A,}


trong đó

        p

    {\displaystyle p}

 là phép chiếu tự nhiên,

        j

    {\displaystyle j}

 là đẳng cấu xác định bởi đơn cấu

        i

    {\displaystyle i}

 giới hạn trên tập ảnh của nó. Khi đó ta có ngay

        f
        i
        =

          1

            A

    {\displaystyle fi=1_{A}}

.


=== (1) suy ra (3) ===
Giả sử dãy khớp chẻ tại

        B

    {\displaystyle B}

, tức

        B
        =
        Im

        i
        ⊕

          B

            1

    {\displaystyle B=\operatorname {Im} i\oplus B_{1}}

. Xét

          q

            1

        :

          B

            1

        →
        C

    {\displaystyle q_{1}:B_{1}\rightarrow C}

 là đồng cấu

        q

    {\displaystyle q}

 giới hạn trên

          B

            1

    {\displaystyle B_{1}}

. Do

        ker

          q

            1

        =
        ker

        q
        ∩

          B

            1


=
        Im

        i
        ∩

          B

            1

        =
        0

    {\displaystyle \ker q_{1}=\ker q\cap B_{1}=\operatorname {Im} i\cap B_{1}=0}

 nên

          q

            1

    {\displaystyle q_{1}}

 là đơn cấu. Hơn nữa

          q

            1

    {\displaystyle q_{1}}

 cũng là toàn cấu do với mọi

        c
        ∈
        C

    {\displaystyle c\in C}

, vì

        q

    {\displaystyle q}

 là toàn cấu nên tồn tại

        b
        ∈
        B

    {\displaystyle b\in B}

 để

        q
        (
        b
        )
        =
        c

    {\displaystyle q(b)=c}

. Ta viết

        b

    {\displaystyle b}

 duy nhất dưới dạng


b
        =
        i
        (
        a
        )
        +

          b

            1

    {\displaystyle b=i(a)+b_{1}}

, trong đó

        a
        ∈
        A

    {\displaystyle a\in A}

 và

          b

            1

        ∈

          B

            1

    {\displaystyle b_{1}\in B_{1}}

. Khi đó

          q

            1

        (

          b

            1

        )
        =
        c

    {\displaystyle q_{1}(b_{1})=c}

 theo định nghĩa. Tóm lại

          q

            1

    {\displaystyle q_{1}}

 là đẳng cấu.
Bây giờ để chứng minh (3), chọn

        g
        =
        j

          q


1

            −
            1

    {\displaystyle g=jq_{1}^{-1}}

. Từ đó suy ra điều phải chứng minh.


=== (2) suy ra (1) và (3) suy ra (1) ===
Để chứng tỏ điều này, ta chứng minh một kết quả mạnh hơn : Nếu các đồng cấu

        f
        :
        X
        →
        Y

    {\displaystyle f:X\rightarrow Y}

 và

        g
        :
        Y
        →
        X

    {\displaystyle g:Y\rightarrow X}

 thỏa

        g
        f

    {\displaystyle gf}

 là đẳng cấu thì khi đó

        Y
        =
        Im

        f
        ⊕
        ker

        g

    {\displaystyle Y=\operatorname {Im} f\oplus \ker g}

. Thật vậy, với mọi

        y
        ∈
        Y

    {\displaystyle y\in Y}

, ta có sự phân tích


y
        =
        f
        [
        (
        g
        f

          )

            −
            1

        g
        (
        y
        )
        ]
        +
        y
        −
        f
        [
        (
        g
        f

          )

            −
            1

        g
        (
        y
        )
        ]

    {\displaystyle y=f[(gf)^{-1}g(y)]+y-f[(gf)^{-1}g(y)]}


trong đó

        f
        [
        (
        g
        f

          )

            −
            1

        g
        (
        y
        )
        ]
        ∈
        Im

        f

    {\displaystyle f[(gf)^{-1}g(y)]\in \operatorname {Im} f}

 và

        y
        −
        f
        [
        (
        g
        f

          )

            −
            1

        g
        (
        y
        )
        ]
        ∈
        ker

        g

    {\displaystyle y-f[(gf)^{-1}g(y)]\in \ker g}

. Hơn nữa giả sử

        y
        ∈
        Im

        f
        ∩
        ker

        g

    {\displaystyle y\in \operatorname {Im} f\cap \ker g}

. Xét

        y
        =
        f
        (
        x
        )

    {\displaystyle y=f(x)}

 với

        x
        ∈
        X


{\displaystyle x\in X}

, khi đó ta có

        g
        (
        y
        )
        =
        g
        (
        f
        (
        x
        )
        )
        =
        0

    {\displaystyle g(y)=g(f(x))=0}

. Từ giả thiết

        g
        f

    {\displaystyle gf}

 là đẳng cấu nên suy ra

        x
        =
        0

    {\displaystyle x=0}

.
Quay lại bổ đề cần chứng minh, nếu

        f
        i
        =

          1

            A

    {\displaystyle fi=1_{A}}

 thì theo kết quả trên ta có

        Im

        i
        ⊕
        ker

        f

    {\displaystyle \operatorname {Im} i\oplus \ker f}

. Vậy (2) suy ra (1).
Một cách tương tự, nếu

        g
        q
        =

          1

            B


{\displaystyle gq=1_{B}}

 thì ta có

        Im

        q
        ⊕
        ker

        g
        =
        Im

        q
        ⊕
        Im

        i

    {\displaystyle \operatorname {Im} q\oplus \ker g=\operatorname {Im} q\oplus \operatorname {Im} i}

. Vậy (3) suy ra (1).


== Tham khảo ==


Michael Kojo Essien (sinh ngày 3 tháng 12 năm 1982) là cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và huấn luyện viên người Ghana. Hiện tại anh đang là huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ Đan Mạch Nordsjælland. Thời còn thi đấu, anh là một tiền vệ toàn diện và nổi tiếng nhờ thể lực sung mãn và khả năng chơi tốt ở nhiều vị trí, kể cả hậu vệ cánh nên nhờ đó có biệt danh Bison (Bò rừng).
Essien khởi đầu sự nghiệp của mình tại câu lạc bộ quê nhà Liberty Professionals. Năm 2000, anh đến Pháp đầu quân cho Bastia và có ba mùa bóng tại đây trước khi đến Olympique Lyonnais, nơi anh giành hai chức vô địch Ligue 1. Năm 2005, anh chuyển đến Chelsea với phí chuyển nhượng 24,4 triệu bảng, giúp anh trở thành cầu thủ châu Phi đắt giá nhất thế giới vào thời điểm đó. Tại Chelsea, anh cùng câu lạc bộ có được hai danh hiệu vô địch Premier League, một danh hiệu UEFA Champions League, bốn lần vô địch Cúp FA và một League Cup. Essien còn có hai bàn thắng được bầu là Bàn thắng đẹp nhất mùa giải của Chelsea.


Essien là thành viên của đội tuyển U-17 Ghana xếp thứ ba tại Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 1999 và U-20 Ghana xếp thứ nhì tại Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2001. Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, anh bắt đầu thi đấu cho đội tuyển Ghana từ tháng 1 năm 2002 và từng tham dự World Cup 2006 cũng như ba lần góp mặt tại Cúp bóng đá châu Phi.


== Sự nghiệp câu lạc bộ ==
Michael Essien bắt đầu sự nghiệp thi đấu ở một câu lạc bộ Ghana là Liberty Professionals FC. Sau đó nhờ thành công tại Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới năm 1999 nên anh được nhiều câu lạc bộ Châu Âu quan tâm trong đó có SC Bastia.


=== SC Bastia ===
Tháng 7 năm 2000, Michael Essien ký hợp đồng với SC Bastia. Anh có trận đấu đầu tiên cho đội bóng Pháp vào ngày 30 tháng 9 năm 2000 gặp Metz khi được vào sân thay cho đội trưởng Laurent Casanova.
Giai đoạn đầu, anh thi đấu lùi sâu ở vị trí hậu vệ. Trong mùa giải đầu tiên với Bastia, anh được ra sân mười ba lần và có một bàn thắng trong trận thua Metz 3-2. Mùa giải tiếp theo 2001-02, Essien được huấn luyện viên Robert Nouzaret chuyển sang thi đấu ở vị trí tiền vệ và anh cùng với Nicolas Dieuze và Cyril Jeunechamp tạo thành bộ khung tuyến giữa của Bastia và đã ghi những bàn thắng quan trọng trong các trận đấu với Nantes, Lorient và Guingamp. Ngày 12 tháng 1 năm 2002, Essien ghi bàn gỡ hòa trong trận đấu kết thúc với tỉ số 2-2 tại Sân vận động Vélodrome của Marseille. Anh cũng ghi bàn tại Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp (Coupe de la Ligue) trong trận đấu với Le Mans.


Trong mùa giải 2002-03, anh thường xuyên có mặt trong đội hình chính thức của huấn luyện viên Gérard Gili. Ngay trong trận đầu tiên của mùa giải, anh đã ghi bàn vào lưới Lens và sau đó lập công trong chiến thắng bất ngờ 2–0 trước Lyon. Phong độ của Essien giúp anh được các câu lạc bộ lớn của Pháp như Paris Saint-Germain, Lyon và Marseille đề nghị chuyển nhượng, nhất là khi cuối mùa bóng 2002-03, anh giúp Bastia giành quyền tham dự Cúp UEFA mùa bóng năm sau.


=== Olympique Lyonnais ===
Paris Saint-Germain đã đưa ra mức giá chuyển nhượng cao nhất cho Essien và đã được Bastia chấp thuận nhưng Essien đã từ chối gia nhập PSG mà đồng ý hợp đồng của Lyon, đội bóng đã trả cho Bastia 7,8 triệu €, đưa ra. Tại Lyon, anh khoác áo số 4 và được bố trí đá ở tuyến giữa hàng tiền vệ cùng với Juninho Pernambucano, Edmilson và Mahamadou Diarra. Anh có trận đấu đầu tiên cho Lyon vào ngày 27 tháng 7 năm 2003 trong trận tranh Siêu cúp bóng đá Pháp với Auxerre và cũng ngay lập tức có được bàn thắng đầu tiên để đem về chiến thắng chung cuộc 2–1 cho Lyon. Đây cũng là danh hiệu đầu tiên trong sự nghiệp thi đấu của Essien.


Essien ghi được bàn thắng đầu tiên tại Ligue 1 cho Lyon trong chiến thắng 3–1 trước AS Monaco. Anh có được vị trí chính thức trong suốt mùa giải với 33 lần ra sân tại giải bóng đá hạng nhất nước Pháp, ghi được thêm hai bàn thắng tỏng các trận đấu với Bordeaux và Rennes. Ngày 23 tháng 5 năm 2004, Lyon chính thức có được danh hiệu vô địch Ligue 1 lần thứ ba liên tiếp sau chiến thắng 3-0 trước Lille tại Stade Gerland. Tại UEFA Champions League 2003-04, Essien thi đấu tám trên mười trận đấu của Lyon và đội bóng của anh đã bị loại ở tứ kết bởi đội bóng Bồ Đào Nha sau cũng trở thành nhà vô địch là Porto.


Trong mùa giải 2004–05, Essien chỉ vắng mặt duy nhất một trận đấu tại giải bóng đá hạng nhất nước Pháp và góp công giúp Lyon bảo vệ thành công ngôi vị vô địch. Anh cũng ghi được ba bàn thắng và phải lãnh đến 11 thẻ vàng. Thành tích xuất sắc của Essien giúp anh giành được danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp Pháp (Union nationale des footballeurs professionnels - UNFP). Còn tại UEFA Champions League 2004-05, Essien tiếp tục giúp Lyon vào đến tứ kết với năm bàn thắng trên tổng số 930 phút thi đấu trong đó có một cú đúp trong chiến thắng lịch sử 7-2 trước đội bóng Đức Werder Bremen. Tuy nhiên một lần nữa Lyon lại bị loại ở tứ kết, lần này là bởi đội bóng Hà Lan PSV Eindhoven. Cuối mùa giải, Essien còn giành được danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Ligue 1 và được đề cử cho danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA năm 2005.


=== Chelsea ===
Mặc dù Olympique Lyonnais tuyên bố không bán Michael Essien nhưng sau một thời gian đàm phán kéo dài, ngày 14 tháng 8 năm 2005, anh chính thức chuyển đến đội bóng nước Anh Chelsea với giá chuyển nhượng 24,4 triệu £. Vào thời điểm đó, giá trị chuyển nhượng này không những giúp anh trở thành cầu thủ châu Phi đắt giá nhất trong lịch sử (kỷ lục này sau đó bị phá vỡ bởi Emmanuel Adebayor khi tiền đạo người Togo đến Manchester City với giá chuyển nhượng 25 triệu £) mà còn vượt qua kỷ lục chuyển nhượng của chính câu lạc bộ Chelsea (kỷ lục trước đó thuộc về Didier Drogba với giá chuyển nhượng 24 triệu £). Tại Chelsea, Essien khoác áo số 5.


==== 2005 - 2008 ====
Michael Essien thi đấu trận đầu tiên cho Chelsea FC khi vào sân thay người trong trận đấu tại Premier League với Arsenal vào ngày 20 tháng 8 năm 2005. Trận đấu đầu tiên trọn vẹn 90 phút của anh cho Chelsea là trận đấu gặp West Bromwich. Từ đó, Michael Essien thường xuyên xuất hiện trong đội hình chính thức Chelsea.
Tại UEFA Champions League 2005-06, Michael Essien thi đấu không được thành công như trong màu áo Lyon. Ngày 15 tháng 12 năm 2005, anh bị UEFA cấm thi đấu hai trận sau pha phạm lỗi với tiền vệ người Đức Dietmar Hamann của Liverpool tại vòng bảng và hậu quả là anh không thể ra sân trong hai trận đấu lượt đi và về vòng 1/16 gặp FC Barcelona mà chung cuộc Chelsea đã để thua 3-2 sau hai lượt đấu.
Michael Essien ghi bàn thắng đầu tiên cho Chelsea trong trận đấu gặp Tottenham Hotspur từ đường chuyền của Shaun Wright-Phillips và sau đó anh có bàn thắng thứ hai vào lưới Everton vào ngày 17 tháng 4 năm 2006 trong chiến thắng 3-0 của Chelsea.


Trong mùa giải 2006-07, Michael Essien thể hiện một phong độ chói sáng. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Chelsea tại UEFA Champions League bằng bàn thắng vào lưới Werder Bremen trong chiến thắng 2-0. Sau đó, anh giúp Chelsea tìm được một trận hòa với Arsenal tại Premier League bằng bàn thắng từ khoảng cách 35 mét và bàn thắng này sau đó đã được cổ động viên Chelsea bình chọn là Bàn thắng đẹp nhất mùa giải. Essien xuất hiện trong đội hình chính thức trong tất cả các trận đấu trên mọi mặt trận của Chelsea. Khi đội trưởng John Terry chấn thương vào tháng 1 năm 2007 thì anh phải lui về đá ở vị trí trung vệ. Tháng 3 năm 2007, Essien dính chấn thương và phải nghỉ thi đấu hai tuần. Vừa trở lại sau chấn thương, Michael Essien đã ghi bàn ấn định tỉ số 3-2 sau hai lượt đi và về vòng tứ kết UEFA Champions League vào lưới Valencia tại Sân vận động Mestalla và đưa Chelsea vào bán kết gặp Liverpool. Tại đây Chelsea đã thua Liverpool trong những loạt sút luân lưu. Ngày 6 tháng 5 năm 2007, anh lạp công trong trận hòa 1-1 với


Arsenal tại vòng 37 Premier League 2006-07. Ngày 15 tháng 5 năm 2007, Essien được các cổ động viên Chelsea bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất của Chelsea mùa bóng 2006-2007 và cũng trở thành cầu thủ châu Phi đầu tiên có được danh hiệu này. Anh kết thúc mùa giải với 54 trận cho Chelsea và ghi được 6 bàn thắng.


Mùa giải 2007-08, ngay trận đấu đầu tiên của Chelsea tại Premier League 2007-08 gặp Birmingham City vào ngày 13 tháng 8 năm 2007, Essien đã ghi bàn ấn định tỉ số 3-2. Vào giai đoạn cuối mùa giải, bàn thắng duy nhất của anh đã đem về chiến thắng 1-0 cho Chelsea trước Everton tại Goodison Park, duy trì cuộc chạy đua danh hiệu vô địch với Manchester United. Trong trận Chung kết UEFA Champions League 2008, Essien góp công rất lớn vào bàn gỡ hòa của Chelsea khi cú sút của anh chạm chân các hậu vệ Manchester United đổi hướng tạo điều kiện cho Frank Lampard chớp thời cơ ghi bàn. Kết thúc mùa giải, Chelsea giành ngôi á quân ở ba giải đấu là League Cup, FA Premier League và UEFA Champions League.


==== 2008 - 2014 ====
Ngày 22 tháng 7 năm 2008, Essien ký hợp đồng mới 5 năm với Chelsea, theo đó anh sẽ thi đấu cho câu lạc bộ này đến năm 2013. Đây là phần thưởng xứng đáng cho những đóng góp của anh cho câu lạc bộ.
Ngày 10 tháng 9 năm 2008, khi mà mùa giải 2008-2009 chỉ mới bắt đầu, Essien đã bị chấn thương đầu gối rất nghiêm trọng trong trận Ghana thua Libya 0-1 tại vòng loại World Cup 2010 khu vực châu Phi. Với chấn thương trên anh phải nghỉ thi đấu ít nhất năm tháng.


Ngày 10 tháng 3 năm 2009, sau hơn sáu tháng bị chấn thương hành hạ, Essien đã trở lại đội hình chính thức Chelsea trong trận lượt về vòng 1/16 UEFA Champions League 2008–09 gặp câu lạc bộ Ý Juventus. Vừa trở lại sau chấn thương, Essien đã ghi bàn thắng cân bằng tỉ số 1-1 cho Chelsea sau pha đệm bóng cận thành từ cú sút dội xà của Frank Lampard và trận đấu kết thúc với tỉ số 2-2, đưa tổng tỉ số sau hai lượt đi về là 3-2 nghiêng về Chelsea. Đến ngày 15 tháng 3, trong trận gặp Manchester City tại Premier League, Essien đã ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu sau khi sút nối hạ gục thủ thành Shay Given. Đây cũng là bàn thắng thứ hai liên tiếp của Essien cho Chelsea sau thời gian dài bị chấn thương hành hạ. Ngày 6 tháng 5 năm 2009, trong trận bán kết lượt về UEFA Champions League 2008–09, Essien đã ghi một bàn thắng tuyệt đẹp mở tỉ số trận đấu từ một cú volley chân trái từ khoảng cách ngoài vòng cấm địa ở phút thứ 9. Bàn thắng này sau đó được các cổ động viên Chelsea bầu chọn là bàn thắng của mùa giải. Tuy nhiên


cánh cửa vào trận chung kết UEFA Champions League 2008–09 của Chelsea đã bị chặn lại bởi bàn thắng gỡ hòa 1-1 ở phút 90+3 của Andrés Iniesta do luật bàn thắng trên sân đối phương. Essien có trận đấu cuối cùng tại mùa giải 2008-09 gặp Everton trong trận chung kết Cúp FA 2008-09. Tuy nhiên đó là một ngày thi đấu không thành công của anh khi anh thi đấu không mấy hiệu quả và bị thay ra bởi Michael Ballack ở phút 61.


Ngày 21 tháng 11 năm 2009, trong trận đấu vòng 12 Premier League 2009-10 với Wolverhampton Wanderers, Essien đã lập được một cú đúp trong chiến thắng 4-0 của Chelsea. Bàn đầu tiên là một cú đánh đầu từ quả phạt góc của Florent Malouda và bàn thứ hai là một cú sút xa từ khoảng cách 25m.
Ngày 8 tháng 12, trong trận đấu cuối cùng vòng bảng UEFA Champions League 2009-10 với APOEL Nicosia, Essien đã ghi bàn gỡ hòa 1-1 từ một cú sút ngoài vòng cấm nhưng đến phút 23, anh gặp phải chấn thương và được thay ra sân bằng Frank Lampard. Một ngày sau đó, câu lạc bộ Chelsea chính thức thông báo Essien sẽ nghỉ thi đấu ít nhất 4 tuần do phải điều trị chấn thương rách gân chân.
Ngày 5 tháng 6 năm 2010, Essien đã chính thức ký vào bản hợp đồng gia hạn thêm hai năm với Chelsea, giúp anh gắn bó với sân Stamford Bridge đến năm 2015. Ngày 17 tháng 7, Essien trở lại sau thời gian dài bị chấn thương trong trận đấu giao hữu chuẩn bị cho mùa giải 2010-11 với Crystal Palace đã ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu.


Ngày 11 tháng 9, Essien có được bàn thắng đầu tiên trong mùa giải 2010-11 khi lập cú đúp trong chiến thắng 3-1 trước West Ham United. Bốn ngày sau, anh ghi bàn thắng mở tỉ số trong chiến thắng 4-1 trước MŠK Žilina tại trận đấu đầu tiên của Chelsea tại UEFA Champions League 2010-11. Ngày 10 tháng 11, Essien đã ghi bàn thắng duy nhất trong chiến thắng 1-0 trước Fulham nhưng đã phải nhận thẻ đỏ ở cuối trận do phạm lỗi thô bạo với Clint Dempsey.
Trong khi luyện tập chuẩn bị cho mùa giải 2011-12 dưới thời tân huấn luyện viên André Villas-Boas, Essien bị chấn thương dây chằng đầu gối và được chẩn đoán là phải nghỉ thi đấu sáu tháng sau ca phẫu thuật thành công. Anh trở lại sân cỏ vào ngày 9 tháng 1 năm 2012 trong trận thua 3-2 của đội trẻ Chelsea với đội trẻ West Brom và có trận đấu đầu tiên tại Premier League 2011-12 trong trận thắng 1-0 trước Sunderland.


Sau khi trở về từ Real Madrid vào đầu mùa giải 2013-14, Essien do tuổi tác không còn được trọng dụng và do đó anh đã quyết định ra đi trong kỳ chuyển nhượng mùa đông. Sau tám năm rưỡi gắn bó với Chelsea, anh đã có tổng cộng 256 trận đấu và ghi được 25 bàn thắng.


=== Cho mượn tại Real Madrid ===
Ngày 31 tháng 8 năm 2012, Essien đến Real Madrid theo bản hợp đồng cho mượn có thời hạn một năm, nơi anh gặp lại huấn luyện viên cũ tại Chelsea là ông José Mourinho. Ngày 18 tháng 9 năm 2012, anh có trận đầu tiên cho Real Madrid trong trận đấu tại UEFA Champions League 2012-13 với Manchester City. Anh có trận đấu đầu tiên tại La Liga trong chiến thắng 2-0 trước Rayo Vallecano gần một tuần sau đó.
Ngày 3 tháng 11 năm 2012, Essien ghi bàn thắng đầu tiên cho Real Madrid trong chiến thắng 4-0 trước Real Zaragoza. Trong trận đấu cuối cùng của La Liga 2012-13 và cũng là trận đấu cuối cùng của Mourinho trên cương vị huấn luyện viên trưởng Real Madrid thắng Osasuna 4-2, Essien đã ghi tên mình trên bảng tỉ số.

=== AC Milan ===
Ngày 27 tháng 1 năm 2014, Essien đã ký hợp đồng có thời hạn một năm rưỡi với Milan. Anh có trận đấu đầu tiên cho đội bóng nước Ý vào ngày 8 tháng 2 nhưng Milan đã bị Napoli đánh bại với tỉ số 3-1.


=== Panathinaikos ===
Ngày 2 tháng 6 năm 2015, Essien ký hợp đồng có thời hạn hai năm với câu lạc bộ của Hy Lạp Panathinaikos.


== Sự nghiệp đội tuyển quốc gia ==
Sự nghiệp thi đấu quốc tế của Essien bắt đầu từ đội tuyển U-17 Ghana và được chọn tham dự Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 1999 tại New Zealand, nơi U-17 Ghana đã giành huy chương đồng. Năm 2001, anh là thành viên đội tuyển U-20 Ghana dự Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới tại Argentina và thi đấu rất thành công với vị trí á quân chung cuộc. Năm 2002, anh cùng Ghana tham dự Cúp bóng đá châu Phi 2002 và có trận đấu đầu tiên với Maroc ngày 21 tháng 1.
Năm 2006, anh cùng đội tuyển Ghana tham dự World Cup 2006 tại Đức. Đây cũng là Giải vô địch bóng đá thế giới đầu tiên mà đội tuyển nước này tham dự. Ghana cùng bảng E với Ý, Cộng hòa Séc và Mỹ. Ghana xếp thứ hai trong bảng sau Ý khi lần lượt đánh bại Cộng hòa Séc 2-0 và Mỹ 2-1. Tại vòng 1/16, Ghana gặp đương kim vô địch Brasil mà không có Essien trong đội hình vì thẻ phạt. Ghana thua Brasil 3-0 và rời giải.


Essien được đề cử cho danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới 2006 vào ngày 2 tháng 10 năm 2006. Một tuần sau, anh tiếp tục được đề cử cho danh hiệu Ballon d'Or. Essien kết thúc năm 2006 với việc đứng thú ba trong cuộc bầu chọn Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi. Tuy nhiên vào đầu năm 2007, anh đã giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi do khán thính giả đài BBC bình chọn.
Ngày 10 tháng 10 năm 2007, Essien lại được đề cử cho danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới 2007 và nằm trong top 15., ngày 21 tháng 10 là đề cử cho danh hiệu Ballon d'Or 2007. Ngày 12 tháng 12 năm 2007, Essien được đề cử cho danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi 2007 và lần này anh về hạng nhì sau Frédéric Kanouté.
Tại Cúp bóng đá châu Phi 2008 tổ chức tại Ghana, một lần nữa tài năng của Essien lại giúp đội tuyển Ghana giành ngôi vị hạng ba chung cuộc. Anh được bầu vào đội hình tiêu biểu của Cúp bóng đá châu Phi 2008 khi giải đấu kết thúc.


Tại vòng loại World Cup 2010 khu vực châu Phi, khi thi đấu cho đội tuyển Ghana, anh bị đau nặng sau pha va chạm với cầu thủ đối phương trong trận đấu với Lybia. Chấn thương này khiến anh phải nghỉ thi đấu ít nhất 5 tháng và vị trí tiền vệ phòng ngự của anh ở Chelsea được thay thế bởi John Obi Mikel. Ngày 24 tháng 12 năm 2008, Essien nhận danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất trong năm của bóng đá Ghana. Ngày 7 tháng 9 năm 2009, Essien cùng Sulley Muntari đã ghi bàn trong chiến thắng 2-0 trước Sudan qua đó giành quyền dự World Cup 2010 tại Nam Phi. Đây cũng là lần thứ hai liên tiếp Essien và đồng đội có mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.


Ngày 27 tháng 5 năm 2010, Liên đoàn bóng đá Ghana (GFA) khẳng định Essien không thể tham dự World Cup 2010 do chấn thương của anh không kịp bình phục cho đến cuối tháng 7. Kết luận được đưa ra sau cuộc kiểm tra y tế chung của họ với Chelsea. Từ đó, anh tuyên bố rằng mình sẽ không chơi cho đội tuyển quốc gia Ghana nữa mà tập trung vào sự nghiệp câu lạc bộ tại Chelsea, vì anh đã dính hai chấn thương nặng khi chơi cho đội tuyển nước này. Tuy nhiên, sau khi bình phục chấn thương anh đã trở lại thi đấu cho đội tuyển.
Tháng 6 năm 2014, Essien được huấn luyện viên James Kwesi Appiah chọn vào danh sách 23 cầu thủ Ghana tham dự World Cup 2014 tại Brasil. Anh ra sân được một lần tại giải đấu này, từ băng ghế dự bị trong trận thua Mỹ 2–1.


== Thống kê sự nghiệp ==
Tính đến 26 tháng 1 năm 2016

=== Bàn thắng quốc tế ===

== Danh hiệu ==
Lyon

Ligue 1: 2003–04, 2004–05
Trophée des Champions: 2003, 2004
Chelsea

Premier League: 2005–06, 2009–10
FA Cup: 2006–07, 2008–09, 2009–10, 2011–12
Football League Cup: 2006–07; á quân: 2007–08
FA Community Shield: 2009
UEFA Champions League: 2011–12; á quân: 2007–08
Ghana

Africa Cup of Nations á quân: 2010; hạng ba: 2008
FIFA U-17 World Cup á quân: 1999
FIFA U-20 World Cup á quân: 2001

=== Cá nhân ===
Cầu thủ xuất sắc nhất trong năm của Ligue 1
Cầu thủ châu Phi xuất sắc nhất năm do BBC bình chọn: 2006
Cầu thủ Ghana xuất sắc nhất năm: 2008
Cầu thủ Chelsea xuất sắc nhất năm: 2007
Đội hình tiêu biểu CAN 2008
Bàn thắng của năm cho Chelsea: 2006–07 trong trận gặp Arsenal, 2008–09 trong trận gặp Barcelona.

== Tham khảo ==

== Liên kết ngoài ==


Website chính thức
Premier League
Chelsea F.C. (chelseafc.com) tại Wayback Machine (lưu trữ ngày 5 tháng 12 năm 2013)
Bản mẫu:ESPN FC
Michael Essien – Thành tích thi đấu FIFA


Catherine "Kate" O'Regan (sinh ngày 17 tháng 9 năm 1957) là cựu thẩm phán của Tòa án Hiến pháp Nam Phi. Từ năm 2013 đến 2014, bà là ủy viên của Ủy ban Khayelitsha  và hiện là giám đốc đầu tiên của Viện Nhân quyền Bonavero tại Đại học Oxford.

== Tuổi thơ ==
O'Regan sinh ra ở Liverpool, Anh, trong một gia đình Công giáo lớn gồm những người nhập cư Ailen. Bà chuyển đến Cape Town khi cô bảy tuổi. Mẹ của bà là một nha sĩ từ một "hộ gia đình rất chính trị"; Cha của bà là một bác sĩ đã trở nên tích cực trong các cộng đồng Công giáo nghèo và những người bị buộc phải loại bỏ khỏi cộng đồng.


O'Regan học tại Đại học Cape Town từ năm 1975 đến 1980, kiếm được BA và LLB. Bà được Arthur Chaskalson dạy, người vừa mới thành lập Trung tâm Tài nguyên Pháp lý, và điều hành dự án trợ giúp pháp lý của UCT, làm việc với Mahomed Navsa của Đại học Western Cape. Sau khi kiếm được bằng LLM từ Đại học Sydney, bà trở về Nam Phi và bắt đầu các bài viết về thư ký tại Bowman Gilfillan. Bà ở lại Bowman trong hai năm dưới John Brand, chuyên về luật lao động và quyền đất đai và đại diện cho COSATU, NUM, NUMSA và Sash Black.


Năm 1985, O'Regan tới Luân Đôn để làm Tiến sĩ tại Trường Kinh tế Luân Đôn về ngăn chặn các cuộc đình công. Khi trở về Nam Phi vào năm 1988, bà làm việc tại Đơn vị Luật Lao động và sau đó trở thành phó giáo sư tại Đại học Cape Town. Bà là thành viên sáng lập của dự án Nghiên cứu về Luật, Chủng tộc và Giới và Viện Phát triển Luật tại UCT; cố vấn cho Quốc hội Châu Phi (trong đó bà là thành viên không hoạt động từ năm 1991)  về luật yêu cầu đất đai, làm việc với Geoff Budlender, Aninka Claassens và Derek Hanekom; và phục vụ như một người ủy thác của Ủy thác Trung tâm Tài nguyên Pháp lý. Bà đồng biên tập các cuốn sách Không nơi nào để nghỉ ngơi: Loại bỏ cưỡng bức và Luật pháp ở Nam Phi và đóng góp vào Hiến chương về công bằng xã hội: Đóng góp cho tranh luận về quyền lợi của Nam Phi.


== Tham khảo ==


Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV – Svenska Kommittén för Vietnam) là một tổ chức phi chính phủ theo chủ nghĩa hòa bình được thành lập tại Thụy Điển vào năm 1967 nhằm hỗ trợ Bắc Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam. SKfV là sự tái cơ cấu của Ủy ban Thụy Điển Việt Nam trước đây (SVK – Svenska Vietnamkommittén). Ủy ban này có mục tiêu hỗ trợ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và phản đối mạnh mẽ sự can dự của Hoa Kỳ vào Việt Nam với khẩu hiệu "Hòa bình ở Việt Nam", thông qua viện trợ tài chính, diễu hành với đuốc, cung cấp nơi tị nạn cho những người trốn tránh nghĩa vụ quân sự và gửi các bức thư yêu cầu hành động cho chính phủ Thụy Điển. Với khuynh hướng chính trị thiên tả, SKfV có liên hệ với Đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển. SKfV đặt mục tiêu hoạt động là tăng cường sự chú ý và sự tham gia của công chúng vào Việt Nam. SKfV thúc đẩy chính phủ Thụy Điển chỉ trích Hoa Kỳ về sự tham gia của nước này vào những gì trước đây là Đông Dương thuộc Pháp và tổ chức các chiến dịch để tăng cường sự ủng hộ cho Bắc Việt Nam. Chiến dịch


này làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa Thụy Điển và Hoa Kỳ về Chiến tranh Việt Nam. Năm 1974, SKfV mở rộng phạm vi hoạt động sang Campuchia và Lào, đánh dấu lần đổi tên thứ hai trước khi xảy ra sự kiện Việt Nam xâm lược Campuchia vào năm 1979. Ủy ban Thụy Điển về Việt Nam, Lào và Campuchia vẫn tiếp tục hoạt động cho đến ngày nay.


== Lịch sử ==

=== Quan hệ Thụy Điển-Hoa Kỳ ===
Ngay trong thời kỳ thương mại giữa hai quốc gia đạt mức cao, nhiều nhà ngoại giao Hoa Kỳ vẫn coi Thụy Điển là đáng ngờ vì trung lập của họ trong Thế chiến thứ nhất và thứ hai và mối quan hệ của họ với Đế chế Đức và Đức Quốc xã. Trong năm 1965, các viên chức chính phủ ở Stockholm công khai chỉ trích chính sách của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam. Sau đó, vào năm 1968, Bộ trưởng Giáo dục Thụy Điển lúc bấy giờ và sau này là Thủ tướng Olof Palme đã tham gia một cuộc biểu tình ở Stockholm (do SKfV tổ chức). Ông đã phản đối cùng với đại sứ Bắc Việt Nam tại Liên Xô, Nguyễn Thọ Chân, chống lại sự can dự của Hoa Kỳ vào Việt Nam. Thụy Điển là quốc gia phương Tây duy nhất công khai cấp quyền tị nạn cho những người trốn nghĩa vụ, chẳng hạn như cựu chiến binh Terry Whitmore. Mối quan hệ chỉ bắt đầu được cải thiện sau khi Thorbjörn Fälldin nhậm chức vào năm 1976 và sau đó là lễ nhậm chức của Ingvar Carlsson vào năm 1986.

=== Bối cảnh ===


Olof Palme là một chính trị gia chủ chốt trong chính phủ Thụy Điển liên quan đến Chiến tranh Việt Nam. Vào mùa hè năm 1965, Palme, khi đó là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Các vấn đề Tôn giáo, đã có bài phát biểu có ảnh hưởng, nêu bật sự căng thẳng chính trị gia tăng trên thế giới và cuộc đấu tranh giành tự do dân tộc "có liên quan mật thiết đến nỗ lực giải phóng xã hội và kinh tế". Palme bày tỏ trách nhiệm của Thụy Điển trong việc bảo vệ những người bị áp bức chống lại những kẻ áp bức họ. Mặc dù Palme chỉ nhắc đến Việt Nam vào cuối bài phát biểu của mình, nhưng công chúng hiểu lời của Palme như một lời chỉ trích gián tiếp về sự can dự của Hoa Kỳ vào Việt Nam. Báo chí tư sản giải thích bài phát biểu của Palme là cách thúc đẩy chương trình nghị sự chính trị của riêng ông trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Torsten Nilsson đi vắng trong chuyến công tác của chính phủ. Khi trở về sau vài tuần, Nilsson đã có bài phát biểu nhằm xoa dịu căng thẳng, chỉ trích cả Hoa Kỳ và Liên Xô. Nilsson mô tả đường lối trung lập của Thụy


Điển "được thể hiện tốt nhất nếu chúng ta nói thẳng thắn theo cả hai hướng".


Đối với đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển, vấn đề Việt Nam đặt ra nguy cơ rằng các nhóm trẻ hơn, cấp tiến hơn sẽ đi xa hơn về phía cánh tả trên quang phổ chính trị. Trong Đảng Dân chủ Xã hội, Thủ tướng Tage Erlander khi đó đã bày tỏ rằng việc các nhóm cánh tả cấp tiến được đảng dẫn dắt luôn là điều tự nhiên và điều này nên tiếp tục như vậy. Phong trào thanh niên Thụy Điển ủng hộ cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, phong trào DFFG, được giới lãnh đạo Dân chủ Xã hội coi là biểu hiện của cuộc nổi loạn của thanh niên, và chính những người trẻ tuổi là đối tượng mà đảng này sợ mất khi họ đưa ra chiến lược viện trợ phát triển thấp nhất trong tất cả các đảng.


=== Việc thành lập ===
Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) là tổ chức tái cấu trúc chính thức của thực thể hiện hữu trước đó là Ủy ban Thụy Điển Việt Nam (SVK). Ủy ban được thành lập và hoạt động vào năm 1967. SKfV chủ yếu nhận được tài trợ thông qua các tổ chức và công đoàn Dân chủ Xã hội.
Sau các cuộc biểu tình đầu tiên của Thụy Điển phản đối Hoa Kỳ ở Việt Nam năm 1964, một số ủy ban như SKfV, Quỹ quốc gia cho Việt Nam [Naionalinsamlingen för Vietnam] và Ủy ban hỗ trợ Hội nghị Stockholm về Việt Nam [Stödkomittén för Stockholmskonferenserna om Vietnam] đã trở thành tiền đề cho sự hình thành của SKfV. Mục đích chính thức của SKfV là định hướng dư luận về chiến tranh Việt Nam đồng thời ngăn chặn những kẻ cực đoan lợi dụng phong trào phản chiến.
SKfV bao gồm các tổ chức chính trị, công đoàn và nhà thờ tự do được bầu vào ban quản trị. Đến năm 1971, 33 tổ chức quốc gia và 212 tổ chức địa phương đã trở thành thành viên của SKfV, phần lớn là các công đoàn hoặc hiệp hội dân chủ xã hội.


=== Quan hệ với DFFG ===
Các nhóm NLF Thống nhất (DFFG, De Förenade FNL-Grupperna), một phong trào quần chúng Thụy Điển ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (NLF), coi việc thành lập ủy ban là một nỗ lực của Đảng Dân chủ Xã hội nhằm giành quyền kiểm soát DFFG. Họ coi Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) là một tổ chức quan liêu phụ thuộc vào chính phủ Thụy Điển cho các hoạt động của mình.
Đến cuối năm 1969, SKfV và DFFG đã có kế hoạch tổ chức một cuộc trình diễn chung. Mặc dù ban đầu có triển vọng, sự hợp tác này đã tan vỡ khi SKfV trình bày dự thảo nghị quyết về việc cung cấp viện trợ của chính phủ cho Bắc Việt Nam. DFFG đã bày tỏ sự phản đối nghị quyết này với lý do nó được trình bày theo cách không chính xác về mặt chính trị.


Theo thời gian, DFFG ngày càng tin rằng cách tốt nhất để hỗ trợ người dân Đông Dương là hai tổ chức phải cùng làm việc. Thay vì bổ sung cho nhau, họ lại hợp tác để củng cố tinh thần phản chiến của người dân Thụy Điển. Vào mùa thu năm 1972, hai tổ chức đã làm việc cùng nhau ở cấp địa phương, mặc dù không phải lúc nào cũng không có xung đột do sự hoài nghi của SKfV đối với DFFG.


=== Các hoạt động ===
Những yêu cầu chính mà SKfV đưa ra là Hoa Kỳ phải ngừng ném bom Việt Nam, rút quân khỏi đất nước này và để người dân Việt Nam được phép đưa ra quyết định về đất nước của họ. Trên nhiều mặt trận, những yêu cầu của họ phù hợp với yêu cầu của phong trào Mặt trận Giải phóng toàn cầu cũng như của DFFG, bao gồm yêu cầu Hoa Kỳ rút quân và chủ quyền của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, cũng có những khác biệt đáng kể. SKfV không chấp nhận những lời chỉ trích đối với chính phủ Thụy Điển cũng như không chấp thuận các phương pháp làm việc phi truyền thống của DFFG.

==== Hỗ trợ tài chính từ thiện cho Việt Nam ====
Vào mùa xuân năm 1966, Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) đã bắt đầu Quỹ quyên góp quốc gia cho Việt Nam, một tổ chức từ thiện được hỗ trợ từ cả năm đảng phái quốc hội cũng như các doanh nghiệp. Đến đầu năm 1969, ủy ban đã thành công trong việc đảm bảo viện trợ cho Bắc Việt Nam.

==== Đoàn rước đuốc ====


Hành động được quảng bá rộng rãi nhất trên trường quốc tế của Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam là cuộc diễu hành rước đuốc qua Stockholm vào ngày 21 tháng 2 năm 1968. Olof Palme, mặc dù không phải là thành viên chính thức của SKfV, đã đi cạnh Đại sứ Bắc Việt Nam tại Moscow lúc bấy giờ, Nguyễn Thọ Chân, để thể hiện sự ủng hộ của công chúng đối với Việt Nam.


===== Sự căng thẳng của cuộc diễu hành =====
Mặc dù nhìn chung không đồng tình với SKfV, các nhóm NLF địa phương tại Stockholm vẫn tham gia cuộc biểu tình vì đồng ý với các mục tiêu chung của nhóm. Tuy nhiên, họ muốn tẩy chay cuộc họp cuối cùng để phản đối Olof Palme và Gunnar Myrdal vì những hoạt động của họ chống lại phong trào Mặt trận Giải phóng Dân tộc (NLF). Các nhóm NLF đã gặp Nguyễn Thọ Chân vài ngày trước cuộc biểu tình và cố gắng thuyết phục ông không tham gia, giải thích với ông về việc thành lập SKfV như một cách để kiểm soát phe cánh tả cấp tiến. Tuy nhiên, Nguyễn Thọ Chân đã nói rõ rằng ông sẽ tham gia, một hành động khuyến khích các nhóm NLF tham gia. Cuộc diễu hành đã trở thành cuộc biểu tình chống Chiến tranh Việt Nam lớn nhất của Thụy Điển cho đến nay và làm căng thẳng thêm mối quan hệ ngoại giao giữa Thụy Điển và Hoa Kỳ.


==== Nơi tị nạn cho những người trốn tránh nghĩa vụ quân sự của Hoa Kỳ ====
Do cuộc tuần hành của Olof Palme cùng Nguyễn Thọ Chân, Hoa Kỳ đã triệu hồi đại sứ William Womack Heath về nước vào ngày 8 tháng 3 năm 1968. Ủy ban đã ban hành một lá thư thể hiện sự ủng hộ của họ đối với Palme. Sau đó, Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) đã thuyết phục Chính phủ Thụy Điển cho phép những người trốn tránh nghĩa vụ quân sự Mỹ tị nạn. Những người đào ngũ này sau đó đã được phép thành lập ủy ban của họ, Hiệp hội những người đào ngũ Hoa Kỳ, vào tháng 2 năm 1986.

== Hoạt động hiện tại ==
Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) vẫn tiếp tục hoạt động tại Việt Nam, Lào và Campuchia; nhưng hiện nay họ đã chuyển sự chú ý của mình sang hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam thông qua sự hợp tác với Việt Nam. Sự hỗ trợ này chủ yếu dành cho việc gây quỹ và tài chính.


== Dòng thời gian các hoạt động ==
1964– Các cuộc biểu tình phản chiến của Thụy Điển phản đối chiến dịch của Hoa Kỳ ở Việt Nam bắt đầu.
Tháng 8 năm 1965 – Ủy ban Việt Nam Thụy Điển (SKV) được thành lập.
Mùa xuân năm 1966 – SKV bắt đầu chương trình Tập hợp Quốc gia cho Việt Nam.
6–9 tháng 7 năm 1967 – Hội nghị thế giới về Việt Nam được tổ chức tại Stockholm
Ngày 4 tháng 10 năm 1967 – SKV chính thức được thay thế bằng Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV). Được chủ trì bởi Evert Svensson, thành viên quốc hội của Hiệp hội Dân chủ Xã hội Thiên chúa giáo (SKSF).
4 tháng 1 năm 1968 – Gunnar Myrdal thay thế Svensson.
Ngày 10 tháng 2 năm 1968 – Đảng Dân chủ Xã hội đồng ý cấp hỗ trợ tài chính cho ủy ban.
Ngày 13 tháng 2 năm 1968 – Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam (SKfV) thông qua chương trình Kêu gọi vì Nhân dân Việt Nam
Ngày 21 tháng 2 năm 1968 – Palme (lúc đó là bộ trưởng giáo dục) phản đối sự can dự của Hoa Kỳ vào Việt Nam cùng với đại sứ Bắc Việt Nam, Nguyễn Thọ Chân.


Ngày 8 tháng 3 năm 1968 – Hoa Kỳ rút Đại sứ William W. Heath để đáp trả cuộc tuần hành của Palme
Ngày 10 tháng 1 năm 1969 – Thụy Điển là quốc gia phương Tây đầu tiên công nhận và đặt quan hệ chính thức với Bắc Việt Nam.
1971 – Birgitta Dahl được bổ nhiệm làm chủ tịch mới của SKfV.
1974 – Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam đổi tên thành Ủy ban Thụy Điển vì Việt Nam, Lào và Campuchia (Svenska kommittén för Vietnam, Lào, och Kambodja)
Ngày 25 tháng 12 năm 1978 – Việt Nam xâm lược Campuchia


== Những nhân vật nổi bật ==

=== Chủ tịch ===
Evert Svensson (Chủ tịch tạm thời từ ngày 4 tháng 10 năm 1967 đến ngày 24 tháng 1 năm 1968)
Gunnar Myrdal (Chủ tịch từ năm 1968 đến năm 1971)
Birgitta Dahl (Chủ tịch từ năm 1971 đến năm 1977)

=== Các thành viên đáng chú ý khác ===
Hans Göran Frank
John Takaman
Hjalmar Thêm
Theo Anders Fogelström
Bertil Svahnström

== Xem thêm ==
Đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển
DFFG
Quan hệ Thụy Điển-Hoa Kỳ
Chiến tranh Việt Nam
Những người phản đối chiến tranh Việt Nam ở Thụy Điển
Gunnar Myrdal
Olof Palme
Vụ ám sát Olof Palme

== Tài liệu tham khảo ==


Việt Nam kháng chiến (tiếng Trung: 抗战的越南) là bộ phim tài liệu do Trung Quốc và Việt Nam hợp tác sản xuất năm 1951, đạo diễn bởi Xướng Hạc Linh (唱鹤翎).

== Sản xuất ==
Việt Nam kháng chiến được ghi hình trong bảy tháng tại miền Bắc Việt Nam với gần 5.000 mét phim, trong đó có các phân cảnh được quay trước chiến dịch Hà Nam Ninh toàn bộ được đưa đến Bắc Kinh để dựng phim.
Nghệ sĩ nhân dân Phạm Văn Khoa là thành viên của đoàn phim, ông cũng tham gia vào quá trình hậu kỳ – dựng phim và chiếu phim tại Trung Quốc. Khi làm hậu kỳ, ông đã gửi thư về đề nghị có thêm cảnh quay Chủ tịch Hồ Chí Minh đang họp với Chính phủ. Cảnh quay không đủ ánh sáng nên Chủ tịch đã cho phép phó quay phim Khánh Dư lên mái gỡ một miếng lá cọ để lấy ánh sáng. Có thể nói chính Hồ Chí Minh là người "đạo diễn" phân cảnh này.


== Phát hành ==
Việt Nam kháng chiến được công chiếu rộng rãi từ ngày 2 tháng 9 năm 1952. Trước đó, bộ phim đã được trình chiếu tại một số thành phố lớn của Trung Quốc, Liên Xô và một số nước đồng minh. Việt Nam kháng chiến là tác phẩm điện ảnh đầu tiên của Việt Nam được chiếu tại Bắc Kinh. Bộ phim tiếp tục được chiếu rộng rãi trong những ngày Hà Nội được giải phóng, tháng 10 năm 1954. Bài viết trên báo Sông Hồng ra ngày 17 tháng 10 năm 1954 cho rằng đây là "một bộ phim người Việt Nam nào cũng nên đi xem”.

== Đón nhận ==
Tháng 6 năm 1952 tại Đại hội điện ảnh quốc tế lần 7 ở Tiệp Khắc bộ phim Việt Nam kháng chiến đã giành giải Nhân dân lao động đấu tranh cho hòa bình.
Vào khoảng quý 3 năm 1952, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhì cho đoàn làm phim và cho trưởng đoàn Xướng Hạc Linh.

== Tham khảo ==


HMS P222 là một tàu ngầm Lớp S được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Nó được biên chế vào năm 1942 và thực hiện nhiệm vụ tuần tra đầu tiên tại Biển Alboran. Vào tháng 7 cùng năm, P222 đánh chặn thành công tàu buôn SS Mitidja của Phát xít Pháp. Chỉ một tháng sau, con tàu tiếp tục tham gia nhiệm vụ bảo vệ cho đoàn tàu vận tải của phe Đồng Minh trong Chiến dịch Pedestal, với nhiệm vụ thu hút sự chú ý của máy bay địch bằng cách di chuyển nổi trên mặt nước. Mục tiêu của kế hoạch này nhằm gây áp lực và ngăn chặn các tàu chiến mặt nước của đối phương nếu chúng có ý định tấn công đoàn tàu vận tải. Tuy nhiên, P222 chưa từng đối đầu trực tiếp với lực lượng địch trong suốt chiến dịch này. Vào ngày 8 tháng 11, con tàu tham gia trinh sát dọc bờ biển Algérie để chuẩn bị cho Chiến dịch Bó đuốc. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nó bị một tàu tuần tra của Pháp tấn công, nhưng may mắn không bị thiệt hại.


Ngày 30 tháng 11, P222 rời Gibraltar để thực hiện nhiệm vụ tuần tra ngoài khơi biển Naples, Ý. Tuy nhiên, con tàu không quay lại cảng Algiers như theo kế hoạch. Cùng khoảng thời gian này, tàu phóng ngư lôi Fortunale của Ý thông báo rằng họ đã đánh đắm một tàu ngầm bằng bom chìm tại phía đông nam đảo Capri vào ngày 12 tháng 12. Dựa trên báo cáo của Ý, đây được coi là giả thuyết hợp lý nhất về nguyên nhân mất tích của P222, mặc dù việc con tàu thực sự bị đánh chìm vẫn chưa được xác nhận chính thức.


== Thiết kế và chế tạo ==
Lớp tàu ngầm S được thiết kế để phục vụ các nhiệm vụ tuần tra tại những vùng biển hạn chế như Biển Bắc và Địa Trung Hải. Trong đợt đóng thứ ba, các tàu thuộc lớp này được cải tiến về kích thước và hỏa lực so với các tàu thuộc đợt thứ hai. P222 có trọng lượng choán nước 865 tấn Anh (879 t) khi nổi và 990 tấn Anh (1.010 t) khi lặn, với chiều dài chung 217 foot (66,1 m), mạn thuyền rộng 23 foot 9 inch (7,2 m) và tầm nước tối đa 14 foot 8 inch (4,5 m). Thủy thủ đoàn tiêu chuẩn gồm 48 sĩ quan và thủy thủ. Tàu có khả năng lặn sâu tối đa 300 foot (91,4 m).


P222 được trang bị hai động cơ diesel với tổng công suất 950 mã lực phanh (708 kW), mỗi chiếc dẫn động một trục chân vịt. Khi tàu lặn, mỗi trục chân vịt được vận hành bằng một động cơ điện công suất 650 mã lực (485 kW). Tàu có tốc độ tối đa 15 hải lý trên giờ (28 km/h; 17 mph) khi nổi và 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph) khi lặn. Khi đi trên mặt nước, tàu có tầm xa hoạt động 6.000 hải lý (11.000 km; 6.900 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph), và 120 hải lý (220 km; 140 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph) khi đi ngầm dưới nước.
Chiếc tàu ngầm được trang bị sáu ống phóng ngư lôi cỡ 21 inch đặt ở mũi tàu, kèm theo sáu ngư lôi dự trữ, nâng tổng số ngư lôi mang theo lên 12 quả. Ngoài ra, tàu có khả năng hoán đổi ngư lôi để mang thủy lôi khi cần. P222 còn được trang bị một khẩu pháo boong cỡ 3 inch (76 mm).  Hệ thống cảm biến bao gồm sonar ASDIC kiểu Type 129AR hoặc Type 138, cùng radar cảnh báo tầm xa loại Type 291 hoặc Type 291W.


== Lịch sử hoạt động ==
P222 được đặt hàng như một phần của Chương trình Hải quân năm 1940 và được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng Vickers Armstrong tại Barrow-in-Furness vào ngày 4 tháng 4 năm 1940. Tàu được hạ thủy vào ngày 20 tháng 9 năm 1941. Ngày 2 tháng 5 năm 1942, nó rời xưởng đóng tàu để đến Holy Loch và chính thức được biên chế vào hải quân hai ngày sau đó, vào ngày 4 tháng 5. Do bị mất tích trước khi kịp được đặt tên chính thức, con tàu chỉ được biết đến với số hiệu "P222". Sau khi hoàn tất quá trình huấn luyện, P222 được triển khai đến Elderslie, Scotland vào ngày 25 tháng 5, rồi tiếp tục hành trình đến Vịnh Kames vào ngày 1 tháng 6. Từ ngày 2 đến 12 tháng 6, tàu tham gia các cuộc diễn tập ngoài khơi sông Clyde, sau đó cùng tàu HMS Unruffled khởi hành đến Gibraltar và cập cảng vào ngày 23 tháng 6.


Ngày 29–30 tháng 6, P222 tham gia các hoạt động huấn luyện ngoài khơi Gibraltar cùng một số tàu chiến của Hải quân Hoàng gia. Ngày 2 tháng 7, tàu khởi hành cho chuyến tuần tra đầu tiên tại Biển Alboran và quay về vào ngày 10 tháng 7. Sau một số đợt huấn luyện bổ sung, ngày 18 tháng 7, P222 tiếp tục rời cảng Gibraltar để thực hiện nhiệm vụ tuần tra ngoài khơi bờ biển phía tây đảo Sardegna. Tuy nhiên, đến ngày 23 tháng 7, tàu nhận được chỉ thị mới, yêu cầu chuyển hướng để chặn tàu buôn Pháp SS Mitidja gần khu vực Cape Palos, Tây Ban Nha. Ba ngày sau, nó bắt giữ thành công SS Mitidja, và con tàu này được HMS Wrestler hộ tống về Gibraltar. P222 kết thúc nhiệm vụ tuần tra thứ hai khi trở về cảng Gibraltar vào ngày 28 tháng 7.


Vào ngày 2 tháng 8, P222 rời Gibraltar để tuần tra tại eo biển Sicilia, đồng thời được phân công nhiệm vụ hộ tống đoàn tàu tiếp tế trong Chiến dịch Pedestal của Anh đến Malta. Ngày 13 tháng 8, P222 cùng bảy chiếc tàu ngầm khác của Hải quân Hoàng gia được lệnh di chuyển lộ thiên trên mặt nước để hộ tống đoàn tàu tiếp tế. Mục tiêu của kế hoạch là tạo sức ép tâm lý và ngặn chặn các tàu chiến mặt nước của địch nếu có ý định tấn công đoàn tàu vận tải. Mặc dù trong suốt nhiệm vụ, P222 không đụng độ trực tiếp với bất kỳ lực lượng địch nào, song toàn bộ chiến dịch Pedestal được đánh giá là một thành công chiến lược quan trọng của Anh. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, P222 trở lại Gibraltar vào ngày 22 tháng 8.


Khi kết thúc đợt tuần tra từ ngày 1 đến 19 tháng 9, P222 tham gia trinh sát dọc theo các bãi đổ bộ ở phía đông Oran, Algérie để phục vụ cho chiến dịch tiến công của quân Đồng Minh vào Bắc Phi. Đến ngày 8 tháng 11, P222 bị một tàu quét mìn lớp Élan của Phát xít Pháp tấn công. Chiếc tàu đối phương này đã thả nhiều quả bom chìm với mục đích tiêu diệt P222, nhưng may mắn không quả bom nào trúng đích và gây thiệt hại. P222 quay trở về cảng vào ngày 19 tháng 11 năm 1942.


P222 tham gia tuần tra ngoài khơi Napoli vào ngày 30 tháng 11. Con tàu vẫn phát điện tín đến ngày 7 tháng 12, sau đó mất liên lạc hoàn toàn. Vào ngày 21 tháng 12, nó được báo cáo quá hạn kế hoạch đến cảng Algiers như dự kiến. Cùng với đó, tàu phóng ngư lôi Fortunale của Ý thông báo đánh đắm một tàu ngầm bằng bom chìm tại khu vực phía đông nam đảo Capri vào ngày 12 tháng 12. Đây là nguyên nhân hợp lý nhất được đưa ra cho sự mất tích của P222, song chưa có xác nhận chính thức. Đồng thời, một thợ lặn nghiệp dư người Bỉ cho biết đã phát hiện xác tàu gần mũi Cape Negro, Tunisia; tuy nhiên, nguồn tin này vẫn chưa được chứng thực. Dù vậy, các tín hiệu liên lạc ghi nhận từ P222 đã cho thấy rõ con tàu di chuyển theo hải trình men theo bờ biển phía nam đảo Sardegna, nên không thể xuất hiện tại vùng biển Tunisia.


== Tham khảo ==

=== Chú thích ===

=== Thư mục sách ===
Akermann, Paul (2002). Encyclopaedia of British Submarines 1901–1955 . Penzance, Cornwall: Periscope Publishing. ISBN 1-904381-05-7.
Bagnasco, Erminio (1977). Submarines of World War Two. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-962-6.
Chesneau, Roger, biên tập (1980). Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946. Greenwich, UK: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-146-7.
Colledge, J. J.; Warlow, Ben (2006) [1969]. Ships of the Royal Navy: The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy . London: Chatham Publishing. ISBN 978-1-86176-281-8.
McCartney, Innes (2006). British Submarines 1939–1945. New Vanguard. Quyển 129. London: Osprey. ISBN 1-84603-007-2.

== Liên kết ngoài ==
HMS P222 at Uboat.net
SUBMARINE LOSSES 1904 TO PRESENT DAY


Nguyễn Thị Liên Hằng (tên tiếng Anh: Lien-Hang T. Nguyen; sinh năm 1974) là một nhà sử học người Mỹ chuyên về đề tài Chiến tranh Lạnh, Chiến tranh Việt Nam và Quan hệ ngoại giao của Hoa Kỳ. Bà từng là phó giáo sư tại Đại học Kentucky, Phó Giáo sư Dorothy Borg về Lịch sử quan hệ Hoa Kỳ và Đông Á, Giám đốc Viện Đông Á Weatherhead và là nhà đồng sáng lập chương trình nghiên cứu Việt Nam tại Đại học Columbia. Tác phẩm Hanoi's War: An International History of the War for Peace của Hằng đã nhận được nhiều giải thưởng từ các tổ chức sử học tại Hoa Kỳ và bà cũng là tổng biên tập của loạt sách The Cambridge History of the Vietnam War do Nhà xuất bản Đại học Cambridge phát hành vào năm 2024.


== Tiểu sử và học vấn ==
Nguyễn Thị Liên Hằng sinh năm 1974 tại Sài Gòn, bà là con út trong một gia đình chín người con có mẹ theo đạo Phật và cha làm việc cho chính quyền Việt Nam Cộng hòa theo đạo Công giáo. Dòng họ Hằng bị đặt vào tình thế phải chiến đấu cho các phe đối lập trong thời chiến. Bên nội là những người di cư từ Hải Dương vào Sài Gòn năm 1954 ủng hộ chính quyền miền Nam, trong khi bên ngoại gốc Quảng Bình của bà lại đứng về phía lực lượng cách mạng.


Chỉ một ngày trước thời điểm Sài Gòn thất thủ, khi các dấu hiệu cho thấy miền Nam đang trong tình trạng hỗn loạn và lực lượng cộng sản buộc quân đội chính phủ phải rút lui, gia đình Hằng quyết định rời khỏi đất nước lúc bà chỉ mới được năm tháng tuổi. Sau lần trốn thoát đầu tiên bằng trực thăng không thành công, họ may mắn tiếp cận được một chiếc tàu chở dầu thông qua người chú. Cha Hằng gần như bị lạc khi ông quay trở lại thành phố trong một nỗ lực vô ích để tìm thêm người thân. Sau khi băng qua lãnh thổ trong bóng tối do quân đội cộng sản kiểm soát, họ nhận được lệnh phải lên một chiếc sà lan vốn dùng để chở đạn dược đang trôi nổi ngoài khơi chứa hơn 1.000 người tị nạn. Ngày 30 tháng 4, chiếc thuyền bị hỏa lực súng cối bắn vào nhưng không ai bị giết trong cuộc pháo kích, đến tối cùng ngày thì một con tàu của Hoa Kỳ đến để tiếp nhận những người tị nạn, tuy nhiên chiếc sà lan đã bị lật khi hàng trăm người chen chúc về phía đoàn cứu hộ. Hằng và các anh chị em của bà đều lên được con tàu thứ hai, quá cảnh qua


các trại ở Guam, Đảo Wake và Hawaii, sau đó là một loạt các căn cứ quân sự trên đất liền Hoa Kỳ. Nhiều tháng sau, gia đình bà cuối cùng định cư tại Philadelphia, Pennsylvania.


Khi đến Mỹ, bố mẹ Hằng đã bị ảnh hưởng bởi di chứng sau chiến tranh, lúc nhỏ bà hay nghe họ lo lắng kể về những người thân còn ở lại quê hương và bị mất liên lạc. Hằng cho biết người Việt sống tại Philadelphia thường bị ghét vì họ khiến dân Mỹ gợi nhớ đến những gì đã mất và bản thân bà cũng hay bị hỏi lý do tại sao Hoa Kỳ lại là bên thua trong cuộc chiến này. Khi lên đại học và bậc học cao, Hằng nghiên cứu về Việt Nam trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Thời gian học tại trường của bà trùng với thời điểm Việt Nam và Hoa Kỳ bắt đầu quá trình bình thường hóa quan hệ vào đầu thập kỷ 90, vấn đề này được bà mô tả là một "sự kết hợp thú vị". Hằng trở về Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1994 ở tuổi 19 và bốn năm sau thì ở lại cả năm để tập trung vào công việc nghiên cứu. Bà chính thức tốt nghiệp Cử nhân Lịch sử tại Đại học Pennsylvania trong năm 1996, sau đó lấy bằng Thạc sĩ Nghệ thuật, Thạc sĩ Triết học và đến năm 2008 thì nhận bằng Tiến sĩ Lịch sử tại Đại học Yale – nơi bà theo học với giáo sư đoạt giải Pulitzer chuyên


về đề tài Chiến tranh Lạnh John Lewis Gaddis. Ban đầu Hằng quan tâm đến lĩnh vực nội chiến Hoa Kỳ và đã làm việc với nguyên hiệu trưởng trường Đại học Harvard Drew Gilpin Faust khi còn là sinh viên đại học, sau đó Gaddis chấp nhận dạy Hằng tại Yale vì bà có chuyên môn về khu vực học và biết các ngôn ngữ cần thiết để có thể nghiên cứu ở những quốc gia đã từng hoặc đang là cộng sản. Năm 2022, Hằng và hiệu trưởng Faust gặp lại nhau trong một buổi tọa đàm giữa hai người tại Bảo tàng Lịch sử New York để tôn vinh tháng lịch sử phụ nữ.


== Sự nghiệp ==
Tháng 10 năm 2007, Hằng tham dự một hội thảo về Chiến tranh Việt Nam kéo dài bốn ngày diễn ra tại Đại học Kentucky, bài thuyết trình của bà sau đó đã được chọn để trở thành một chương trong cuốn sách Making Sense Of The Vietnam Wars do Nhà xuất bản Đại học Oxford phát hành. Ba năm sau, Hằng tiếp tục được mời tham gia hội nghị diễn ra ở thủ đô Washington, D.C. do Văn phòng Sử gia của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tổ chức, bà giữ vai trò là nhà bình luận, phân tích và đối thoại với các nhà sử học Việt Nam về góc nhìn của Hà Nội trong chiến tranh Đông Dương lần thứ hai.


Trong một thập kỷ, Hằng đã thực hiện nhiều cuộc phỏng vấn và nghiên cứu các bộ sưu tập lưu trữ khi bà trở về Việt Nam lúc trưởng thành. Xuyên suốt sáu năm trước thời điểm 2013, tác giả bắt đầu trình bày tài liệu và xuất bản các bài báo về chiến tranh Việt Nam dựa nhiều vào nguồn tài liệu tiếng Việt. Với tác phẩm sử học Hanoi's War: An International History of the War for Peace ra mắt vào năm 2012 nằm trong series "Lịch sử Chiến tranh lạnh mới" do Nhà xuất bản Đại học North Carolina phát hành, Hằng tập trung vào quan điểm của Bắc Việt về cuộc xung đột, đặc biệt là chiến lược thời chiến của nhà lãnh đạo Đảng Lao động Lê Duẩn. Để viết cuốn sách này, bà đã sử dụng các văn khố chưa từng được tiết lộ từ Bộ Ngoại giao Việt Nam và nhiều kho dữ liệu khác trên thế giới. Tuy tài liệu Đảng Lao động vẫn không được công khai, Hằng đã tìm kiếm kho lưu trữ của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa cũng như nhiều dữ kiện lịch sử được Hoa Kỳ giải mật. Ngoài ra, bà còn phỏng vấn những nhân vật Việt Nam đã từng tham chiến, trong đó có


quan chức nhà nước và không ít người miền Bắc bị thanh trừng trong các cuộc tranh chấp nội bộ Đảng vào thập niên 1960. Hằng cũng chính là học giả đầu tiên trích dẫn bằng chứng từ phía Đảng Cộng sản cho thấy Hà Nội đã cố gắng khai thác phong trào phản chiến ở Mỹ và những người ủng hộ hoạt động này trong Quốc hội Hoa Kỳ.


Hanoi's War đã được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nhiều công trình nghiên cứu về chiến tranh Việt Nam. Nổi bật trong đó là The Road Not Taken: Edward Lansdale and the American Tragedy in Vietnam của tác giả Max Boot – một tác phẩm tiểu sử đã lọt vào vòng chung kết giải Pulitzer năm 2019, và được trích dẫn làm nguồn trong Foreign Relations, 1969–1976, Volume XLII, Vietnam: The Kissinger-Le Duc Tho Negotiations – một ấn phẩm nằm trong series Quan hệ đối ngoại do Văn phòng Sử gia của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xuất bản. Hanoi's War đã nhận được giải Stuart L. Bernath của Hiệp hội Sử gia Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ (SHAFR), giải Edward M. Coffman do Hiệp hội Lịch sử Quân sự (SMH) trao tặng, giải Alice S. Hallam đến từ Khoa Lịch sử Đại học Kentucky và lọt vào vòng chung kết giải thưởng Sách đầu tay của Hội nghị Nữ sử gia Berkshire. Bản thân Hằng cũng được mời tham dự Lễ hội Sách Quốc gia năm 2012 do Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ tổ chức.


Trong giai đoạn 2006–2016, Hằng giảng dạy và giữ chức vụ phó giáo sư lịch sử tại Đại học Kentucky. Mùa thu năm 2016, bà được bổ nhiệm vào vị trí Phó Giáo sư Dorothy Borg về Lịch sử quan hệ Hoa Kỳ và Đông Á tại Khoa Lịch sử của Đại học Columbia. Cùng thời điểm này, Hằng được Cục Lưu trữ Quốc gia Hoa Kỳ chính thức công nhận và đánh giá cao đóng góp của bà vì đã giúp tư vấn và xác thực tính chính xác về mặt lịch sử cho triển lãm thường trực tại Thư viện và Bảo tàng Tổng thống Richard Nixon. Đến năm 2017, Hằng cùng với phó giáo sư John Phan của Khoa Văn hóa và Ngôn ngữ Đông Á quyết định thành lập ngành Việt Nam học, họ đảm nhiệm việc xây dựng chương trình và giảng dạy từ bậc đại học đến tiến sĩ. Dự án đã nhận được sự ủng hộ và đầu tư của Đại học Columbia vào đúng thời điểm mà nhiều trường đại học khác như Yale, Princeton và Harvard không tập trung vào chủ đề nghiên cứu Việt Nam nữa. Bốn năm sau, trong buổi họp chính thức giữa các quan chức Việt Nam và cộng đồng Việt kiều bên lề Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, Hằng


thay mặt Columbia nhận bộ sách Lịch sử Việt Nam từ Chủ tịch nước lúc bấy giờ là Nguyễn Xuân Phúc. Buổi gặp mặt này là một phần trong hoạt động hữu nghị của ông Phúc nhằm ghi nhận những đóng góp của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, qua đó củng cố mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Năm 2022, Hằng được bầu vào Hội đồng Tín thác của Trường Đại học Fulbright Việt Nam, đồng thời ký một số thỏa thuận giáo dục để mở rộng hợp tác học thuật giữa Columbia và các tổ chức giáo dục bậc cao tại quốc gia này. Bà tiếp tục được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Á Weatherhead (WEAI) của Đại học Columbia vào đầu năm 2023. Giữa tháng 2, nhân kỷ niệm 50 năm ngày ký kết Hiệp định Paris, Hằng cùng với đại sứ John Negroponte, William Taylor và Đại sứ Việt Nam Nguyễn Quốc Dũng được mời đến Viện Hòa bình Hoa Kỳ để tọa đàm về ý nghĩa và tầm ảnh hưởng của sự kiện lịch sử này đến quan hệ Việt Mỹ. Không dừng lại ở đó, đến tháng 9 cùng năm tại thành phố New York, Hằng đã chủ trì phiên tọa đàm giữa đoàn đại biểu bao gồm các


giáo sư, nhà nghiên cứu, chuyên gia kinh tế đến từ các trường đại học Yale, Harvard và Columbia với Thủ tướng Phạm Minh Chính, trong đó tập trung trao đổi về các khuyến nghị và định hướng phát triển kinh tế xã hội cho Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.


Ngày 23 tháng 9 năm 2024, Hằng điều phối một phiên đối thoại kéo dài khoảng 22 phút với Tổng Bí thư Tô Lâm trong khuôn khổ Diễn đàn Lãnh đạo Thế giới do Đại học Columbia tổ chức tại thành phố New York. Bà nhắc lại câu nói của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt rằng ngày 30 tháng 4 là một sự kiện khiến triệu người vui nhưng cũng có triệu người buồn, câu đầu tiên Hằng hỏi là với vai trò của mình, ông Lâm sẽ làm thế nào để thúc đẩy sự hòa giải giữa những người Việt trong và ngoài nước. Nhà lãnh đạo ngừng lại vài giây, cầm trên tay một cuốn sổ ghi chép và tránh trả lời trực tiếp câu hỏi, thay vào đó ông chỉ đề cập đến những tiến triển trong quan hệ Việt Mỹ. Các chủ đề về dân chủ, tự do, nhân quyền cũng không được đề cập trong buổi trò chuyện này. Đài Tiếng nói Hoa Kỳ đã đặt nghi vấn với Hằng rằng liệu nội dung cuộc trao đổi có được sắp đặt từ trước không khi sinh viên của trường cho biết ông Lâm không được chất vấn những vấn đề khó như nhiều nguyên thủ quốc gia khác từng đến đây, trong khi đa số câu hỏi thì lại được đọc


từ điện thoại. Bà khẳng định các yêu cầu giải đáp không được gửi đến văn phòng Tổng Bí thư, ngoài ra trong sự kiện ai đến trước thì người đó mới được truy vấn. Sự xuất hiện của Tô Lâm tại diễn đàn và cuộc trao đổi này trước đó đã vấp phải nhiều phản đối, Dân biểu Michelle Steel của Đảng Cộng hòa cho rằng kể từ khi Tô Lâm giữ chức vụ Tổng bí thư, Đảng Cộng sản Việt Nam đã tăng cường áp dụng theo mô hình đàn áp của Đảng Cộng sản Trung Quốc và kêu gọi trường Columbia hủy bỏ sự kiện. Theo đài BBC, đây có thể là lần đầu tiên một người đứng đầu Đảng Cộng sản công khai đối thoại trực tiếp với một nhân vật tị nạn chiến tranh, trong khi kênh tin tức Al Jazeera thì nhận định cuộc gặp gỡ này phản ánh tinh thần đoàn kết và hòa giải đang hình thành trong cộng đồng người Việt, vốn từ lâu đã bị chia rẽ bởi những tổn thương chiến tranh và khác biệt chính trị. Trả lời Thông tấn xã Việt Nam tại Liên Hợp Quốc trước đó vài ngày, Hằng cho biết chuyến đi của Tô Lâm đến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai, Đại Hội đồng Liên Hợp


Quốc Khóa 79 đã thể hiện hình ảnh một Việt Nam tích cực, năng động và phát triển. Bà cũng bày tỏ sự vui mừng khi ông có kế hoạch đến thăm Đại học Columbia.


== Giải thưởng ==

== Danh mục ==

=== Luận văn ===
Nguyen, Lien-Hang T. (2008). "Between the Storms": North Vietnam's Strategy During the Second Indochina War (1955--1973) (Luận văn Tiến sĩ) (bằng tiếng Anh). Yale University. OCLC 272271954. S2CID 127908933. ProQuest 304396924.

=== Bài giảng ===
Nguyen, Lien-Hang (2014). Spies, Allies & Murder? The Ominous Origins of the 1968 Tet Offensive in Hanoi's Postcolonial War (Diễn văn) (bằng tiếng Anh). Washington, D.C.: Library of Congress. LCCN 2021689473. S2CID 142383786. hdl:1811/61486 hdl:loc.gdc/gdcwebcasts.140716klu1600.